آداب محضر امام زمان علیه السلام

 

چکیده

از نظر شیعه، اوصیاء حضرت رسول صلی الله علیه و آله دوازده امام هستند که آخرین آنها در این عصر، امام زمان نامبردار است که برای شناخت ایشان دستوراتی است که آنها در آداب محضر امام زمان علیه السلام آمده است که مهمترین آنها اعتقاد و عدم انکار آن حضرت است.

 

واژه های مرتبط

 قائم، صاحب الزمان، حجه الله، بقیة الله، مهدی، غیبت، انتظار ،منتظَر، منتظِر، ظهور، فرج، انتظار فرج

 

1- معنی و مفهوم امام زمان علیه السلام

امام از جهت لغت، به معنای پیشوا و رهبر است؛ اعم از اینکه پیشوای حق باشد یا رهبر باطل. امام زمان یعنی پیشوای زمان خودش و رهبر جامعه و مردم عصرش.
امام از نظر شیعه، پیشوایی است که دارای ولایتی است الهی بر مردم از جانب پروردگار متعال که جامع تمام شئون دین و دنیا است، همراه با علم و دانش به تمام احکام الهی و تفسیر آن. اضافه بر آن امام مسئول تربیت ظاهری و باطنی انسان‌ها است، همراه با عصمت از خطا و گناهان به تأیید الهی.

 

2- نام های امام زمان علیه السلام

2-1- حجت، حجة بن الحسن

اَلمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو مِنْ‏ حُجَّةٍ وَ أَنَا وَ اللَّهِ ذَلِكَ الْحُجَّةُ. (كافی ج ‏1 ص 179)

زمین از حجّت خالی نیست و به خدا سوگند! من آن حجّت هستم.

 

اَلکَاظمُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: مَنْ‏ أَحَبَ‏ أَنْ‏ یَلْقَی‏ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ قَدْ كَمُلَ إِیمَانُهُ وَ حَسُنَ إِسْلَامُهُ فَلْیَتَوَالَ الْحُجَّةَ بْنَ الْحَسَنِ الْمُنْتَظَرِ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ. (بحار الأنوار  ج ‏27 ص 108)

هر که مایل است خدای عزیز و بلندمرتبه را با ایمان کامل و اسلام نیکو ملاقات کند، باید حجة بن الحسن امام منتظر صلوات اللَّه علیه را دوست بدارد.

 

2-2- مهدی

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏:‏ الْمَهْدِیُّ مِنَّا أَهْلَ‏ الْبَیْت‏. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 80)

مهدی از ما اهل بیت است.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏:‏ الْمَهْدِیُّ مِنْ عِتْرَتِی مِنْ‏ وُلْدِ فَاطِمَةَ. (بحار الأنوار ج ‏36 ص 368)

مهدی از خاندان من و از فرزندان فاطمه است.

 

2-3- محمّد

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏:‏ الْقَائِمُ مِنْ وُلْدِی اسْمُهُ اسْمِی وَ کُنْیَتُهُ کُنْیَتِی وَ شَمَائِلُهُ شَمَائِلِی وَ سُنَّتُهُ سُنَّتِی یُقِیمُ النَّاسَ عَلَی مِلَّتِی وَ شَرِیعَتِی وَ یَدْعُوهُمْ إِلَی کِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 73)

قائم از فرزندان من است؛ نامش نام من، کُنیه‌اش کنیه من، شمائلش شمائل من و آدابش، آداب من است. او مردم را به دین و شریعت من وادارد و آنها را به سوی قرآن مجید کتاب خدای عزیز و بلندمرتبه دعوت کند.

 

2-4- قائم، بقیه الله، صاحب الزمان

اَلسَّیِّدَ بْنَ مُحَمَّدٍ الْحِمْیَرِیَّ: ‏سألتُ عَنِ الصَّادِقُ (عَلَیْهِ السَّلَامُ):  فِی الْغَیْبَةِ وَ صِحَّةِ كَوْنِهَا فَأَخْبِرْنِی بِمَنْ یَقَع؟‏ فَقَالَ (عَلَیْهِ السَّلَامُ): سَتَقَعُ‏  بِالسَّادِسِ مِنْ وُلْدِی وَ هُوَ الثَّانِی عَشَرَ مِنَ الْأَئِمَّةِ الْهُدَاةِ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ) أَوَّلُهُمْ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) وَ آخِرُهُمُ‏ الْقَائِمُ‏ بِالْحَقِ‏ بَقِیَّةُ اللَّهِ‏ فِی‏ الْأَرْضِ‏ وَ صَاحِبُ الزَّمَان‏. (بحار الأنوار ج ‏42 ص 79)

سید ابن محمد حمیری: از امام صادق (علیه السلام) پرسیدم: غیبت بر چه کسی رخ می‌دهد؟ حضرت (علیه السلام) فرمود: در ششمین فرزند من اتفاق می‌افتد که دوازدهمین ائمه هدایتگر بعد از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) است که اولین آنان امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (علیه السلام) و آخرینشان قائم به حق، باقی مانده خدا در روی زمین، و صاحب زمان (عجل الله فرجه) است.

 

3- خاتم الاوصیاء

الَمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: أَنَا خَاتِمُ‏ الْأَوْصِیَاءِ وَ بِی یَدْفَعُ اللَّهُ الْبَلَاءَ عَنْ أَهْلِی وَ شِیعَتِی. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 30)

من خاتم اوصیا هستم و خداوند به واسطه‌ی من بلا را از خانواده و شیعیانم برطرف می كند.

 

4- قائم آل محمد صلی الله علیه و آله

اَلمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: أَنَا الْقَائِمُ‏ مِنْ‏ آلِ‏ مُحَمَّدٍ (صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ)‏. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 41)

من قائمِ خاندان محمّد (صلی الله علیه و آله) هستم.

 

الحُسَینُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: قَائِمُ‏ هَذِهِ‏ الْأُمَّةِ هُوَ التَّاسِعُ مِنْ وُلْدِی وَ هُوَ صَاحِبُ الْغَیْبَةِ وَ هُوَ الَّذِی یُقْسَمُ مِیرَاثُهُ وَ هُوَ حَیٌّ. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 133)

قائم این امّت، نهمین فرزند من است و هم او است که از نظرها غایب شود و در حال حیات، ارثش را تقسیم می‌کنند.

 

اَلجَوادُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْقَائِمَ مِنَّا هُوَ الْمَهْدِیُ‏ الَّذِی یَجِبُ أَنْ یُنْتَظَرَ فِی غَیْبَتِهِ وَ یُطَاعَ فِی ظُهُورِهِ وَ هُوَ الثَّالِثُ مِنْ وُلْدِی‏. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 156)

قائم ما، همان مهدی است که باید در غیبتش منتظر او باشند و در موقع ظهورش فرمانبرداری او کنند. او فرزند سومی من است.

 

اَلعَسکریُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: هَذَا صَاحِبُكُمْ‏ مِنْ بَعْدِی وَ خَلِیفَتِی عَلَیْكُمْ وَ هُوَ الْقَائِمُ الَّذِی تَمْتَدُّ إِلَیْهِ الْأَعْنَاقُ بِالانْتِظَارِ فَإِذَا امْتَلَأَتِ الْأَرْضُ جَوْراً وَ ظُلْماً خَرَجَ فَمَلَأَهَا قِسْطاً وَ عَدْلًا. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 5)

بعد از من، این کودک امام شما و جانشین من خواهد بود. او همان قائم است که مردم برای ظهور او انتظارها می‌کشند و وقتی که دنیا پر از ظلم و بی‌عدالتی شود، ظاهر گردد و جهان را پر از عدل و داد کند.

 

5- غیبت امام زمان علیه السلام

‏اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ:  لِلْقَائِمِ‏ غَیْبَتَانِ‏ إِحْدَاهُمَا قَصِیرَةٌ وَ الْأُخْرَی طَوِیلَةٌ الْغَیْبَةُ الْأُولَی لَا یَعْلَمُ بِمَكَانِهِ فِیهَا إِلَّا خَاصَّةُ شِیعَتِهِ وَ الْأُخْرَی لَا یَعْلَمُ بِمَكَانِهِ فِیهَا إِلَّا خَاصَّةُ مَوَالِیهِ فِی دِینِهِ‏. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 155)

قائم را دو غیبت خواهد بود: یکی کوتاه و دیگر طولانی. در غیبت اول کسی جز شیعیان مخصوصِ او، از مکانش اطلاع ندارند. در غیبت دوم (طولانی) همه، به جز دوستان مخصوص او، از جای او بی‌اطلاع می‌باشند.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: طُوبَی لِمَنْ تَمَسَّکَ بِأَمْرِنَا فِی غَیْبَهِ قَائِمِنَا فَلَمْ یَزِغْ قَلْبُهُ بَعْدَ الْهِدَایَهِ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 123)

خوشا به حال کسی است که در غیبت قائم ما، چنگ به گفتار ما زند و بعد از آنکه هدایت یافت، دلش از دین حق برنگردد!

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِنَ‏ لِصَاحِبِ‏ هَذَا الْأَمْرِ غَیْبَةً الْمُتَمَسِّكُ‏ فِیهَا بِدِینِهِ كَالْخَارِطِ لِلْقَتَادِ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 111)

صاحب الامر را غیبتی است که هر کس در غیبت او بخواهد به دین خود چنگ زند، مثل این است که بخواهد با دست، شاخه‌ی درخت خاردار قَتاد را از خار صاف گرداند.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: یَأْتِی عَلَی النَّاسِ زَمَانٌ یَغِیبُ عَنْهُمْ إِمَامُهُمْ فَیَا طُوبَی لِلثَّابِتِینَ عَلَی أَمْرِنَا فِی ذَلِکَ الزَّمَانِ. (بحار الأنوار ج ‏52  ص 145)

زمانی بر مردم خواهد گذشت که امام آنها از نظرشان غایب گردد. خوش به حال آنها که در آن زمان بر عقیده‌ی خود نسبت به ما ثابت می‌مانند.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِذَا أَصْبَحْتَ وَ أَمْسَیْتَ لَا تَرَی إِمَاماً تَأْتَمُّ بِهِ فَأَحْبِبْ مَنْ کُنْتَ تُحِبُّ وَ أَبْغِضْ مَنْ کُنْتَ تُبْغِضُ حَتَّی یُظْهِرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 148)

هنگامی که صبح و شام امامی ندیدی که از وی پیروی کنی، هر کس را دوست می‌داری، دوست و کسانی را که دشمن می‌داری، دشمن بدار تا آنکه خداوند عزیز و بلندمرتبه آن امام را ظاهر گرداند.

 

اَلتَّوْقِیعُ إِلَی أَبِی الْحَسَنِ السَّمُرِیِّ: یَا عَلِیَّ بْنَ مُحَمَّدٍ السَّمُرِیَّ! اِسْمَعْ أَعْظَمَ اللَّهُ أَجْرَ إِخْوَانِكَ فِیكَ فَإِنَّكَ مَیِّتٌ مَا بَیْنَكَ وَ بَیْنَ سِتَّةِ أَیَّامٍ فَاجْمَعْ أَمْرَكَ وَ لَا تُوصِ‏ إِلَی‏ أَحَدٍ یَقُومُ مَقَامَكَ بَعْدَ وَفَاتِكَ فَقَدْ وَقَعَتِ الْغَیْبَةُ التَّامَّةُ فَلَا ظُهُورَ إِلَّا بَعْدَ إِذْنِ اللَّهِ تَعَالَی ذِكْرُهُ وَ ذَلِكَ بَعْدَ طُولِ الْأَمَدِ وَ قَسْوَةِ الْقُلُوبِ وَ امْتِلَاءِ الْأَرْضِ جَوْرا. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 151)

این توقیع از ناحیه مقدسه امام زمان برای ابوالحسن سَمُری (نایب چهارم حضرت) صادر شد: ای علی بن محمد سمری! بشنو که خداوند پاداش برادران (دینی) تو را در مرگ تو بزرگ گرداند! تو تا شش روز دیگر خواهی مُرد. پس به کارهای خود رسیدگی کن و به هیچ کس به عنوان جانشینی خود وصیت مکن که غیبت کامل واقع شده و دیگر ظهوری نیست، مگر بعد از آنکه خداوند اجازه دهد و آن هم بعد از گذشت زمان‌ها و قساوت دل‌ها و پر شدن زمین از ستم، خواهد بود.

 

6- معرفت امام زمان علیه السلام

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: اعْرِفْ إِمَامَکَ فَإِنَّکَ إِذَا عَرَفْتَهُ لَمْ یَضُرَّکَ تَقَدَّمَ هَذَا الْأَمْرُ أَوْ تَأَخَّرَ. (بحار الأنوار ج ‏52  ص 141)

امام خود را بشناس! زیرا شناختن او ضرری به تو نمی رساند، خواه ظهور صاحب الامر زود واقع شود و خواه به تأخیر بیافتد.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: مَنْ عَرَفَ هَذَا الْأَمْرَ فَقَدْ فُرِجَ عَنْهُ بِانْتِظَارِهِ. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 142)

هر کس صاحب الامر را بشناسد، انتظار ظهور او، برای وی گشایش و فرج است.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: لَا یَكُونُ الْعَبْدُ مُؤْمِناً حَتَّی‏ یَعْرِفَ‏ اللَّهَ‏ وَ رَسُولَهُ وَ الْأَئِمَّةَ كُلَّهُمْ وَ إِمَامَ زَمَانِهِ وَ یَرُدَّ إِلَیْهِ وَ یُسَلِّمَ لَه‏. (كافی ج ‏1 ص 180)

هیچکس مومن نخواهد بود، مگر خدا و پیامبرش و همه‌ی امامان را بشناسد به معرفت امام زمانش نایل آید و مسائل را به او ارجاع دهد و تسلیم فرمان امام زمانش باشد.

 

7- محبت امام زمان علیه السلام

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏:‏ طُوبَی لِمَنْ أَدْرَكَ‏ قَائِمَ‏ أَهْلِ‏ بَیْتِی‏ وَ هُوَ یَأْتَمُّ بِهِ فِی غَیْبَتِهِ قَبْلَ قِیَامِهِ وَ یَتَوَلَّی أَوْلِیَاءَهُ وَ یُعَادِی أَعْدَاءَهُ. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 72)

خوش به حال کسی که قائم اهل بیت مرا ببیند و در غیبت و پیش از قیامش، از وی پیروی کند و دوستان او را دوست و دشمنانش را دشمن بدارد.

 

اَلمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: فَیَعْمَلُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْكُمْ مَا یَقْرُبُ بِهِ مِنْ مَحَبَّتِنَا وَ لِیَتَجَنَّبَ‏ مَا یُدْنِیهِ‏ مِنْ كَرَاهِیَتِنَا وَ سَخَطِنَا ‏. (بحار الأنوار ج ‏53  ص 176)

هر مردی از شما باید به آنچه که به وسیله‌ی دوستی ما به آن تقرّب می‌جست عمل کند. و از آنچه مقام او را پست می‌گرداند و خوشایند ما نیست، اجتناب کند.

 

8- سلام دادن

اَلْبَاقِرُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْعِلْمَ بِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ سُنَّةِ نَبِیِّهِ (صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ) یَنْبُتُ فِی قَلْبِ مَهْدِیِّنَا كَمَا یَنْبُتُ الزَّرْعُ عَنْ أَحْسَنِ نَبَاتِهِ فَمَنْ بَقِیَ مِنْكُمْ حَتَّی یَلْقَاهُ فَلْیَقُلْ حِینَ یَرَاهُ السَّلَامُ عَلَیْكُمْ یَا أَهْلَ بَیْتِ الرَّحْمَةِ وَ النُّبُوَّةِ وَ مَعْدِنَ الْعِلْمِ وَ مَوْضِعَ الرِّسَالَةِ. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 36)

علم به کتاب خدای عزیز و بلندمرتبه و سنت پیغمبر (صلی الله علیه و آله) در دل مهدی ما می‌روید، همانگونه که زرع از نیکوترین گیاهش می‌روید. پس هر کس از شما شیعیان زنده بماند و او را ملاقات کند، باید هنگام رؤیت آن حضرت بگوید: سلام بر شما ای اهل بیت رحمت و نبوت و معدن علم و جایگاه رسالت!

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: أَنَّهُ سَأَلَهُ رَجُلٌ عَنِ الْقَائِمِ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) یُسَلَّمُ عَلَیْهِ بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنِینَ قَالَ لَا ذَاكَ اسْمٌ سَمَّی اللَّهُ بِهِ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ… قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ كَیْفَ یُسَلَّمُ عَلَیْهِ قَالَ: یَقُولُونَ: السَّلَامُ عَلَیْكَ یَا بَقِیَّةَ اللَّهِ. (بحار الأنوار ج ‏24 ص 211)

از حضرت صادق (علیه السّلام) مردی می‌­پرسد: آیا به حضرت قائم به عنوان امیر المؤمنین سلام می­‌کنند؟ فرمود: نه، این نام اختصاص به امیر المؤمنین علی دارد… عرض کردم: فدایت شوم، پس چگونه بر او سلام می‌کنند؟ فرمود: می‌گویند: السلام علیک یا بقیه اللَّه.

 

9- خدمتگزاری

خَلَّادِ بْنِ قَصَّارٍ: سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (عَلَیْهِ السَّلَام): هَلْ وُلِدَ الْقَائِمُ قَالَ لَا وَ لَوْ أَدْرَكْتُهُ‏ لَخَدَمْتُهُ‏ أَیَّامَ‏ حَیَاتِی. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 148)

خلاد بن قصّار: از حضرت صادق (علیه السّلام) پرسیدند: آیا قائم متولد شده است؟ فرمود: نه! اگر من او را می دیدم، در مدت عمرم خدمتگزار او می‌گشتم.

 

10- اطاعت و پیروی

اَلمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: فَإِذَا أَرَدْتُمُ التَّوَجُّهَ بِنَا إِلَی اللَّهِ تَعَالَی وَ إِلَیْنَا فَقُولُوا …یَا مَوْلَایَ شَقِیَ‏ مَنْ‏ خَالَفَكُمْ‏ وَ سَعِدَ مَنْ أَطَاعَكُم‏. (بحار الأنوار  ج ‏91 ص 3)

پس هر گاه خواستید با ما به سوی خداوند متعال روی آورید، بگویید: ای آقای من! تیره‌بخت شد هر که با شما مخالفت ورزید، و نیک‌بخت شد هر که از شما اطاعت کرد.

 

 11- یاری امام زمان علیه السلام

‏ اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: لِیُعِدَّنَّ أَحَدُكُمْ لِخُرُوجِ‏ الْقَائِمِ‏ وَ لَوْ سَهْما. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 366)

باید هر یک از شما برای قیام قائم (علیه السلام) آماده شود، ولو به مهیا کردن تیری باشد.

 

12- دعا برای تعجیل در فرج

اَلمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: أَكْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِیلِ‏ الْفَرَجِ‏ فَإِنَّ ذَلِكَ فَرَجُكُم‏. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 92)

برای تعجیل ظهور من در هر موقعیّت مناسبی بسیار دعا كنید كه در آن فرج و حلّ مشكلات شما خواهد بود.

 

اَلعَسکریُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: وَ اللَّهِ لَیَغِیبَنَّ غَیْبَةً لَا یَنْجُو فِیهَا مِنَ التَّهْلُكَةِ إِلَّا مَنْ یُثْبِتُهُ اللَّهُ عَلَی الْقَوْلِ بِإِمَامَتِهِ وَ وَفَّقَهُ لِلدُّعَاءِ بِتَعْجِیلِ فَرَجِه‏. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 24)

به خدا قسم! غیبتی می‌کند که کسی از مهلکه (بی دینی و گمراهی) نجات نمی‌یابد، جز آنان که خداوند آنها را در عقیده به امامتش، ثابت قدم داشته و موفق گردانده است که دعا کنند خداوند زودتر او را ظاهر گرداند.

 

13- دینداری شیعیان

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِنَّ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ غَیْبَةً فَلْیَتَّقِ اللَّهَ عَبْدٌ وَ لْیَتَمَسَّكْ بِدِینِهِ. (بحار الأنوار ج ‏52  ص 111)

صاحب الامر را غیبتی است که بندگان باید پناه به خدا برند و چنگ به دین خود زنند.

 

الرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏:‏ یَا عَلِیُّ! أَعْجَبُ النَّاسِ إِیمَاناً وَ أَعْظَمُهُمْ یَقِیناً قَوْمٌ‏ یَكُونُونَ‏ فِی آخِرِ الزَّمَانِ لَمْ یَلْحَقُوا النَّبِیَّ وَ حُجِبَ عَنْهُمُ الْحُجَّةُ فَآمَنُوا بِسَوَادٍ عَلَی بَیَاض‏. ( بحار الأنوار  ج ‏74 ص 56)

ای علی! بدان، که مردمی در آخر الزمان خواهند آمد، که دارای شگفت انگیزترین ایمان‌ها و استوارترین یقین‌ها هستند. مردمی که پیامبر را ندیده‌اند، و حجت خدا نیز از نظر آنان پنهان است. با این وجود، از راه نوشته و کتاب (خطی سیاه بر کاغذی سفید)، ایمان می‌آورند (و بر ایمان خود به دین اسلام ثابت می‌مانند).

 

14- ندبه برای امام زمان علیه السلام

اَلرِّضّا عَلَیْهِ السَّلَامُ: كَمْ مِنْ حَرَّی مُؤْمِنَةٍ وَ كَمْ‏ مِنْ‏ مُؤْمِنٍ‏ مُتَأَسِّفٍ‏ حَیْرَانُ حَزِینٌ عِنْدَ فِقْدَانِ الْمَاءِ الْمَعِینِ. (بحار الأنوار  ج ‏51 ص 152)

چه بسیار زنان با ایمان و مردان مؤمنی که به وقت فقدان ماء مَعین (حضرت مهدی علیه السلام) متأسّف و تشنه و محرومند.

 

‏اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: أما وَ اللَّهِ لَیَغِیبَنَّ إِمَامُكُمْ سِنِیناً مِنْ دَهْرِكُمْ وَ لَیُمَحَّصُ ‏حَتَّی یُقَالَ مَاتَ أَوْ هَلَكَ بِأَیِّ وَادٍ سَلَكَ؟! وَ لَتَدْمَعَنَّ‏ عَلَیْهِ‏ عُیُونُ الْمُؤْمِنِین‏. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 281)

این را بدانید که اومدتی ازروزگارتان را پنهان شود و یاد او از خاطره‌ها برود، تا آنجا که گویند مُرد! هلاک شد! به کدام وادی رفت؟! و چشمان مردم با ایمان برایش اشک‌ریزان شود.

 

15- اشتیاق به امام زمان علیه السلام

اَلعَسکریُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: یَا بُنَی‏ … وَ اعْلَمْ أَنَّ قُلُوبَ‏ أَهْلِ‏ الطَّاعَةِ وَ الْإِخْلَاصِ نُزَّعٌ إِلَیْكَ مِثْلَ الطَّیْرِ إِذَا أَمَّتْ أَوْكَارَهَا. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 35)

حضرت عسکری (علیه السلام): ای پسرم! …بدان که دل‌های مردمان طاعت پیشه و با اخلاص، بسان پرندگانی که به سوی آشیانه پر می‌کشند، مشتاقانه به سوی تو پر می‌زنند.

 

16- انتظار فرج

اَلکَاظمُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: انْتِظَارُ الْفَرَجِ مِنَ الْفَرَجِ. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 130)

انتظار امر فرج از فرج است.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: انْتِظَارُ الْفَرَجِ بِالصَّبْرِ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 122)

انتظار فرج با صبر و بردباری است.

 

اَلعَسکَریُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِذَا غَابَ صَاحِبُکُمْ عَنْ دَارِ الظَّالِمِینَ فَتَوَقَّعُوا الْفَرَجَ. (بحار الأنوار  ج ‏51 ص 158)

هنگامی که صاحب الزمان (علیه السلام) از دیار ستمگران غایب گردید، منتظر فرج باشید.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏‏‏‏:‏ أَفْضَلُ أَعْمَالِ أُمَّتِی انْتِظَارُ فَرَجِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.(بحار الأنوار ج ‏52 ص 122)

با فضیلت‌ترین اعمال امّت من، انتظار فرج پروردگار عزیز و بلندمرتبه است.

 

أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ عَلَیْهِ السَّلَامُ:‏ مُزَاوَلَةُ قَلْعِ الْجِبَالِ أَیْسَرُ مِنْ مُزَاوَلَهِ مُلْکٍ مُؤَجَّلٍ { وَاسْتَعِینُوا بِاللَّهِ وَ اصْبِرُوا.} (اعراف/128). (بحار الأنوار ج ‏52 ص 123)

طاقت کندن کوه‌ها آسان‌تر از انتظار دولتی است که ظهورش به تأخیر افتاده است! {از خداوند مدد بخواهید و صبر پیشه سازید.}

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: مَنْ سُرَّ أَنْ یَکُونَ مِنْ أَصْحَابِ الْقَائِمِ فَلْیَنْتَظِرْ وَ لْیَعْمَلْ بِالْوَرَعِ وَ مَحَاسِنِ الْأَخْلَاقِ وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 140)

هر کس مشتاق است که از یاران قائم ما باشد، باید منتظر ظهور او باشد و پرهیزکاری پیشه سازد و دارای اخلاق نیکو باشد و بدین گونه انتظار آن روز را کشد.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏‏‏‏: أَفْضَلُ أَعْمَالِ أُمَّتِی انْتِظَارُ الْفَرَجِ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ. (بحار الأنوار  ج ‏52  ص 128)

بهترین عمل‌های امّت من، انتظار فرج از جانب خدای عزیز و بلندمرتبه است.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏:‏ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ انْتِظَارُ الْفَرَجِ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 130)

بهترین عبادت‌ها، انتظار فرج (آل محمد صلی الله علیه و آله ) است.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: طُوبَی لِشِیعَةِ قَائِمِنَا الْمُنْتَظِرِینَ لِظُهُورِهِ فِی غَیْبَتِهِ وَ الْمُطِیعِینَ لَهُ فِی ظُهُورِهِ أُولَئِکَ أَوْلِیَاءُ اللَّهِ الَّذِینَ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 150)

خوش به حال شیعیان قائم ما که در غیبت او، منتظر ظهور او هستند و اطاعت او را گردن می‌نهند. آنها دوستان خدایند و کسانی هستند که از کسی جز خدا ترس ندارند و غمگین نمی‌باشند.

 

17- آثار انتظار

17-1- پاداش

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: مَنْ مَاتَ مِنْكُمْ عَلَی هَذَا الْأَمْرِ مُنْتَظِراً لَهُ كَانَ كَمَنْ كَانَ فِی فُسْطَاطِ الْقَائِمِ (عَلَیْهِ السَّلَامُ). (بحار الأنوار ج ‏52 ص 125)

کسی که منتظر ظهور قائم باشد و بر این عقیده بمیرد، مانند کسی است که در خیمه قائم (علیه السلام) می‌باشد.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: قَالَ مَنْ سُرَّ أَنْ یَكُونَ مِنْ‏ أَصْحَابِ‏ الْقَائِمِ‏ فَلْیَنْتَظِرْ وَ لْیَعْمَلْ بِالْوَرَعِ وَ مَحَاسِنِ الْأَخْلَاقِ وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 140)

هر کس مشتاق است که از یاران قائم ما باشد، باید منتظر ظهور او باشد و پرهیزکاری پیشه سازد و دارای اخلاق نیکو باشد و بدین گونه انتظار آن روز را کشد.

 

17-2- مقام شهادت

أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ عَلَیْهِ السَّلَامُ:‏ الْآخِذُ بِأَمْرِنَا مَعَنَا غَداً فِی حَظِیرَةِ الْقُدْسِ وَ الْمُنْتَظِرُ لِأَمْرِنَا كَالْمُتَشَحِّطِ بِدَمِهِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 123)

کسی که عشق به ظهور دولت ما را به دل گرفته است، در حظیرة القدس (مکان مقدس بهشت) با ما خواهد بود، و کسی که منتظر امر ماست، همچون شهیدی است که در راه خدا در خون خود غلتیده باشد.

 

18- اعتقاد به امام زمان علیه السلام

اَلسَّجادُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: یَا أَبَا خَالِدٍ! إِنَ‏ أَهْلَ‏ زَمَانِ‏ غَیْبَتِهِ‏ الْقَائِلُونَ بِإِمَامَتِهِ الْمُنْتَظِرُونَ لِظُهُورِهِ أَفْضَلُ أَهْلِ كُلِّ زَمَان‏. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 122)

ای أبا خالد! مردمان زمان غیبت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) اگر به امامتش اعتقاد، و برای ظهورش انتظار برند، از مردم همه‌ی دوران‌ها برترند.

 

19- آثار اعتقاد

19-1- هدایت الهی

اَللهُ تَعَالی: اِعْلَمُوا أَنَّ اللهَ یُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها. (حدید/17)

بدانید! خداوند زمین را بعد از مرگ آن زنده می‌كند.

 

اَلْبَاقِرُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: یُحْیِیهَا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِالْقَائِمِ بَعْدَ مَوْتِهَا یَعْنِی بِمَوْتِهَا كُفْرَ أَهْلِهَا وَ الْكَافِرُ مَیِّتٌ. (بحار الأنوار ج ‏51  ص 54)

خدای عزیز و بلندمرتبه زمین را با قائم (علیه السلام) بعد از مرگ زمین، زنده می‌کند و مراد خداوند از موت زمین، کُفر اهل زمین است و کافر، میّت محسوب می‌شود.

 

19-2- ثواب شهید

اَلسَّجادُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: مَنْ ثَبَتَ عَلَی وَلَایَتِنَا فِی غَیْبَةِ قَائِمِنَا أَعْطَاهُ اللَّهُ أَجْرَ أَلْفِ شَهِیدٍ مِثْلِ شُهَدَاءِ بَدْرٍ وَ أُحُدٍ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 125)

هر کس در غیبت قائم ما بر دوستی ما ثابت بماند، خداوند ثواب هزار شهید امثال شهدای جنگ بدر و احد را به وی عطا می‌فرماید.

 

اَلبَاقرُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: مَنْ أَدْرَکَ قَائِمَنَا فَقُتِلَ مَعَهُ کَانَ لَهُ أَجْرُ شَهِیدَیْنِ وَ مَنْ قَتَلَ بَیْنَ یَدَیْهِ عَدُوّاً لَنَا کَانَ لَهُ أَجْرُ عِشْرِینَ شَهِیداً. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 122)

هر کس قائم ما را درک کند و در رکاب او کشته شود، ثواب دو شهید را دارد، و هر کس در رکاب او یکی از دشمنان ما را به قتل رساند، ثواب بیست شهید را خواهد داشت.

 

20- طول عمر امام زمان علیه السلام

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ:… مَوْلِدَ قَائِمِنَا وَ غِیبَتَهُ وَ إِبْطَاءَهُ وَ طُولَ عُمُرِهِ … (بحار الأنوار ج ‏51 ص 220)

قائم ما متولد می‌گردد و غیبت می‌کند. غیبت او طولانی می‌شود و عمرش به طول می‌انجامد…

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَدَارَ فِی الْقَائِمِ مِنَّا ثَلَاثَةً أَدَارَهَا فِی ثَلَاثَةٍ مِنَ الرُّسُلِ قَدَّرَ مَوْلِدَهُ تَقْدِیرَ مَوْلِدِ مُوسَی (عَلَیْهِ السَّلَامُ) وَ قَدَّرَ غَیْبَتَةُ تَقْدِیرَ غَیْبَةِ عِیسَی (عَلَیْهِ السَّلَامُ) وَ قَدَّرَ إِبْطَاءَهُ تَقْدِیرَ إِبْطَاءِ نُوحٍ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) ‏… (بحار الأنوار ج ‏51 ص 220)

خداوند بزرگ و برتر سه چیز را که در مورد پیغمبران عملی ساخت، در خصوص قائم ما (علیه السلام) نیز عملی می‌سازد: ولادت او را مانند ولادت موسی (علیه السلام) ، غیبتش را چون غیبت عیسی (علیه السلام) و طول عمرش را به سان طول عمر نوح (علیه السلام) مقدر فرموده است.

 

21- زمینه های ظهور

اَلرِّضَا عَلَیْهِ السَّلَامُ: وَ اللَّهِ مَا یَکُونُ مَا تَمُدُّونَ أَعْیُنَکُمْ إِلَیْهِ حَتَّی تُمَحَّصُوا وَ تُمَیَّزُوا وَ حَتَّی لَا یَبْقَی مِنْکُمْ إِلَّا الْأَنْدَرُ فَالْأَنْدَرُ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 114)

به خدا! آنچه که شما چشم به سوی او دوخته‌اید نخواهد آمد، مگر اینکه پاک شوید و امتحان دهید و از هم امتیاز پیدا کنید، تا آنکه به جز اندکی و از آن هم اندک‌تر، کسی از شما نماند.

 

جَابِرٍ الْجُعْفِیِّ: قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) مَتَی یَکُونُ فَرَجُکُمْ فَقَالَ هَیْهَاتَ هَیْهَاتَ! لَا یَکُونُ فَرَجُنَا حَتَّی تُغَرْبَلُوا ثُمَّ تُغَرْبَلُوا ثُمَّ تُغَرْبَلُوا یَقُولُهَا ثَلَاثاً حَتَّی یَذْهَبَ الْکَدِرُ وَ یَبْقَی الصَّفْوُ. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 113)

جابر جعفی: به امام محمد باقر (علیه السلام) عرض کردم: فرج شما کی خواهد بود؟ فرمود: هیهات! هیهات! فرج ما تحقق نمی‌پذیرد، مگر اینکه شما آزمایش شوید! باز هم آزمایش شوید! باز هم آزمایش شوید! این را سه بار تکرار کرد و سپس فرمود: تا آنجا که آلودگی برطرف شود و پاکی بماند.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: کَیْفَ أَنْتُمْ إِذَا بَقِیتُمْ بِلَا إِمَامٍ هُدًی وَ لَا عَلَمٍ یَبْرَأُ بَعْضُکُمْ مِنْ بَعْضٍ فَعِنْدَ ذَلِکَ تُمَیَّزُونَ وَ تُمَحَّصُونَ وَ تُغَرْبَلُونَ. (بحار الأنوار ج ‏52  ص 112)

چگونه خواهید بود، هنگامی که نه امامی دارید که شما را هدایت کند و نه علمی که بعضی از مردم را از بعضی دیگر جدا سازد؟ در آن موقع از هم تمیز داده می‌شوید و امتحان می‌دهید و غربال خواهید شد.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِنَّ هَذَا الْأَمْرَ لَا یَأْتِیکُمْ إِلَّا بَعْدَ إِیَاسٍ لَا وَ اللَّهِ حَتَّی تُمَیَّزُوا لَا وَ اللَّهِ حَتَّی تُمَحَّصُوا لَا وَ اللَّهِ حَتَّی یَشْقَی مَنْ یَشْقَی وَ یَسْعَدَ مَنْ یَسْعَدُ. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 111)

صاحب الامر نخواهد آمد، مگر بعد از آنکه به کلی مأیوس شوید. نه به خدا نمی‌آید، مگر بعد از آنکه خوب و بد شما امتیاز یابند. نه به خدا نمی آید، مگر موقعی که پاک شوید. نه به خدا او نمی آید، مگر  آشکار شود بدبختى آنكه بدبخت باشد و ظاهر شود نيك‌بختى آن كه نيك‌بخت است. 

 

22- مراقبت و آگاهی امام زمان علیه السلام

اَلمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِنَّا غَیْرُ مُهْمِلِینَ‏ لِمُرَاعَاتِكُمْ‏ وَ لَا نَاسِینَ لِذِكْرِكُمْ وَ لَوْ لَا ذَلِكَ لَنَزَلَ بِكُمُ اللَّأْوَاءُ وَ اصْطَلَمَكُمُ الْأَعْدَاء. (بحار الأنوار  ج ‏53 ص 175)

گویا آنها نمی‌دانند که ما در رعایت حال شما کوتاهی نمی‌کنیم و یاد شما را از خاطر نبرده‌ایم، و اگر جز این بود، از هر سو گرفتاری به شما رو می‌آورد و دشمنانتان، شما را از میان می‌بردند.

 

اَلمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: فَإِنَّا یُحِیطُ عِلْمُنَا بِأَنْبَائِكُمْ‏ وَ لَا یَعْزُبُ عَنَّا شَیْ‏ءٌ مِنْ أَخْبَارِكُم. (بحار الأنوار ج ‏53 ص175)

از اخبار و اوضاع شما کاملا آگاهیم و چیزی از آن بر ما پوشیده نمی‌ماند.

 

23- عدم شک در مورد امام زمان علیه السلام

اَلجَوادُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: إِذَا مَاتَ ابْنِی عَلِیٌّ بَدَا سِرَاجٌ بَعْدَهُ ثُمَّ خَفِیَ فَوَیْلٌ لِلْمُرْتَابِ. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 156)

زمانی که فرزندم علی (امام علی النقی علیه السّلام) وفات کند (یعنی امام عسکری علیه السّلام)، چراغی بعد از وی پدید آید (حضرت مهدی علیه السلام) و بعد پنهان شود. وای بر کسی که در باره‌ی او شک کند!

 

24- عدم انکار امام زمان علیه السلام

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏:‏ الْقَائِمُ مِنْ وُلْدِی…. وَ مَنْ أَنْکَرَهُ فِی غَیْبَتِهِ فَقَدْ أَنْکَرَنِی وَ مَنْ کَذَّبَهُ فَقَدْ کَذَّبَنِی. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 73)

قائم از فرزندان من است؛ … هر کس در زمان غیبتش منکر وی شود، انکار وجود او را کرده و هر کس او را تکذیب کند، من را تکذیب کرده است.

 

اَلمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: فَاعْلَمْ‏ أَنَّهُ‏ لَیْسَ‏ بَیْنَ‏ اللَّهِ‏ عَزَّ وَ جَلَّ وَ بَیْنَ أَحَدٍ قَرَابَةٌ وَ مَنْ أَنْكَرَنِی فَلَیْسَ مِنِّی وَ سَبِیلُهُ سَبِیلُ ابْنِ نُوحٍ. (بحار الأنوار  ج ‏50 ص 227)

پس بدان که بین هیچ کس با خداوند عزیز و بلندمرتبه خویشاوندی نیست. هر که منکر امامت من شود از من نیست، و راه او، راه پسر نوح است.

 

اُلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏:‏ مَنْ أَنْکَرَ الْقَائِمَ مِنْ وُلْدِی فَقَدْ أَنْکَرَنِی. (بحار الأنوار  ج ‏51 ص 74)

هر کس وجود فرزندم قائم را انکار کند، منکر من شده است.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ‏‏‏:‏ مَنْ أَنْکَرَ الْقَائِمَ مِنْ وُلْدِی فِی زَمَانِ غَیْبَتِهِ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 74)

هر کس قائم ما را در زمان غیبتش انکار کند، چون مردم روزگار جاهلیت از دنیا می‌رود.

 

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: مَنْ‏ أَقَرَّ بِالْأَئِمَّةِ مِنْ آبَائِی وَ وُلْدِی وَ جَحَدَ الْمَهْدِیَّ (عَلَیْهِ السَّلَامُ) مِنْ وُلْدِی كَانَ كَمَنْ أَقَرَّ بِجَمِیعِ الْأَنْبِیَاءِ (عَلَیْهِم السَّلَامُ) وَ جَحَدَ مُحَمَّداً (صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ) نُبُوَّتَهُ. (بحار الأنوار ج ‏51 ص 145)

هر کس به امامان از پدران و فرزندان من اقرار کند و مهدی (علیه السلام) را منکر شود، مانند کسی است که به همه انبیاء (علیهم السّلام) ایمان آورده، ولی منکر نبوت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) شده است.

 

25- بی وفایی شیعیان

اَلمَهدیُّ عَلَیْهِ السَّلَامُ: لَوْ أَنَّ أَشْیَاعَنَا وَفَّقَهُمُ‏ اللَّهُ‏ لِطَاعَتِهِ‏ عَلَی اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِی الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیْهِمْ لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْیُمْنُ بِلِقَائِنَا وَ لَتَعَجَّلَتْ لَهُمُ السَّعَادَةُ بِمُشَاهَدَتِنَا. (بحار الأنوار ج ‏53 ص 177)

اگر شیعیان ما که خداوند آنان را در طاعتشان یاری کند، با همدلی به پیمان خود وفا می‌کردند، سعادت دیدار ما از آنان به تأخیر نمی‌افتاد و سعادت مشاهده‌ی ما برای آنان به زودی اتفاق می‌افتاد.

 

26- عدم تعیین وقت ظهور

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: مَنْ وَقَّتَ لَکَ مِنَ النَّاسِ شَیْئاً فَلَا تَهَابَنَّ أَنْ تُکَذِّبَهُ فَلَسْنَا نُوَقِّتُ لِأَحَدٍ وَقْتاً. (بحار الأنوار  ج ‏52 ص 104)

هر کس وقت ظهور را برای تو معین کرد، از تکذیب آن ملاحظه مکن، چرا که ما (در این خصوص) برای کسی وقت معین نمی‌کنیم.

 

أبِی بَصِیرٍ عَنْ الصَّادِقُ (عَلَیْهِ السَّلَامُ): قُلْتُ مَا لِهَذَا الْأَمْرِ أَمَدٌ یُنْتَهَی إِلَیْهِ نُرِیحُ أَبْدَانَنَا قَالَ بَلَی وَ لَکِنَّکُمْ أَذَعْتُمْ فَأَخَّرَهُ اللَّهُ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 117)

ابو بصیر: به حضرت صادق (علیه السلام) عرض کردم: ظهور صاحب الامر وقت معینی ندارد که با وقوع آن از این فکر آرام گیریم؟ فرمود: بلی، بنا بود به پایان برسد؛ ولی شما موضوع را فاش ساختید و خداوند آن را به تأخیر انداخت.

 

أَبِی بَصِیرٍ عَنْ الصَّادِقُ (عَلَیْهِ السَّلَامُ): سَأَلْتُهُ عَنِ الْقَائِمِ فَقَالَ: کَذَبَ الْوَقَّاتُونَ إِنَّا أَهْلُ بَیْتٍ لَا نُوَقِّتُ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 118)

ابو بصیر: به حضرت صادق (علیه السلام) عرض کردم: قائم آل محمد (صلی الله علیه و آله) چه وقت قیام می‌کند؟ فرمود: آنها که وقت آن را تعیین می کنند، دروغگو هستند! ما اهل بیتی هستیم که وقت آن را معین نمی‌کنیم.

 

27- ترک عجله در ظهور

أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ عَلَیْهِ السَّلَامُ:‏  لَا تُعَاجِلُوا الْأَمْرَ قَبْلَ بُلُوغِهِ فَتَنْدَمُوا وَ لَا یَطُولَنَّ عَلَیْکُمُ الْأَمَدُ فَتَقْسُوَ قُلُوبُکُمْ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 123)

پیش از رسیدن دولت حق، شتاب مکنید که پشیمان می‌شوید و مدت آن را دراز مشمارید که باعث قساوت دل‌هاتان می گردد.

 

أَبِی الْمُرْهِفِ قَالَ قَالَ الصَّادِقُ (عَلَیْهِ السَّلَام): هَلَکَتِ الْمَحَاضِیرُ، قُلْتُ: وَ مَا الْمَحَاضِیرُ؟ قَالَ: الْمُسْتَعْجِلُونَ. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 138)

ابو المرهف از حضرت صادق (علیه السلام) روایت می‌کند که فرمود: محاضیر به هلاکت می‌افتند. عرض کردم: محاضیر چیست؟ فرمود: آنها که در باره ‌ی ظهور شتاب دارند.

 

اَلْبَاقِرِ عَلَیْهِ السَّلَامُ: هَلَکَ أَصْحَابُ الْمَحَاضِیرِ وَ نَجَا الْمُقَرِّبُونَ وَ ثَبَتَ الْحِصْنُ عَلَی أَوْتَادِهَا إِنَّ بَعْدَ الْغَمِّ فَتْحاً عَجِیباً. (بحار الأنوار ج ‏52 ص 139)

آنها که در این باره (ظهور امام زمان علیه السلام ) شتاب می‌کنند، هلاک می‌شوند؛ و آنان که با ایمان ثابت (و بدون تزلزل و شتاب) انتظار آن روز می‌کشند، نجات می‌یابند، و اینان همچون سنگری برجای خود استوارند و به یقین بعد از این اندوه، پیروزیِ عجیبی است.

 

28- عدم بیعت با طاغوت

اَلصَّادِقُ عَلَیْهِ السَّلَامُ: یَقُومُ الْقَائِمُ وَ لَیْسَ لِأَحَدٍ فِی‏ عُنُقِهِ‏ عَقْدٌ وَ لَا بَیْعَةٌ. (بحار الأنوار  ج ‏51 ص 39)

قائم ما قیام می‌كند و در گردن او برای هیچ كس پیمان و قرار داد و بیعتی نیست.

 

اَلحَسن عَلَیْهِ السَّلَامُ: مَا مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا وَ یَقَعُ فِی عُنُقِهِ بَیْعَةٌ لِطَاغِیَةِ زَمَانِهِ إِلَّا الْقَائِمَ ‏. (بحار الأنوار  ج ‏14 ص 349)

هیچ یک از ما نیست، مگر آنکه بیعت طاغوت زمان خویش بر گردنش می­‌افتد، غیر از قائم آل محمد (علیهم السلام).