آداب امام

 

چکیده

هر جامعه‌ای نیاز به امام و پیشوا دارد، چه عادل باشد و چه فاسد. امّا در آداب امام از ویژگی‌های امام مانند عدالت و عصمت سخن به میان آمده است. امامت در شیعه دارای جایگاه خاص و آثار دنیوی و اخروی است.

 

واژه های مرتبط

ائمه، اولی الامر، ولی، امام، پیشوا

 

1- معنی و مفهوم امام

از نظر لغوی امام به معنای پیشوا و فردی است که از او پیروی می‌شود و یا مقتدا و کسی یا چیزی که به او اقتدا کنند. ممکن است امام انسانی باشدکه به قول و فعل او اقتدا کنند و یا کتاب آسمانی و غیر آن باشد، حق یا باطل باشد. جمع امام، ائمّه است و امام در اصطلاح شیعه‌ی امامیه، به معنای پیشوای معصوم و منصوب از جانب خداست. (مفردات راغب، مجمع البحرین)

 

2- اهمیّت امام

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْإِمَامُ «كَلِمَةُ اللَّهِ» وَ «حُجَّةُ اللَّهِ» وَ «وَجْهُ اللَّهِ» وَ«نُورُاللَّه» وَ «حِجَابُ اللَّهِ» وَ« آيَةُ اللَّهِ» يَخْتَارُهُ اللَّهُ وَ يَجْعَلُ فِيهِ مَا يَشَاءُ. (بحار الأنوار ج ۲۵ ص ۱۶۹)

امام «کلمه ­اللَّه» و«حجّت ­اللَّه» و «وجه ­اللَّه» و «نور ­اللَّه» و «حجاب ­اللَّه» و «آیه الله» است که خدا انتخابش می­‌کند و هر چه خواست در او قرار می‌­دهد.

 

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْإِمَامَةَ زِمَامُ الدِّينِ وَ نِظَامُ الْمُسْلِمِينَ وَ صَلَاحُ الدُّنْيَا وَ عِزُّ الْمُؤْمِنِينَ. (بحار الأنوار ج ۲۵ ص120)

امامت، زمام دين است و رشته‌ی مسلمانان و اصلاح و آبادانى دنيا و عزّت مؤمنان.

 

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْإِمَامَةَ أُسُّ الْإِسْلَامِ النَّامِي وَ فَرْعُهُ السَّامِي. (بحار الأنوار ج ۲3 ص 123)

امامت، ريشه‌ی بالنده‌ی اسلام و شاخه‌ی افراشته‌ی آن است.

 

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْإِمَامَةُ نِظَامُ الْأُمَّةِ‌. (عیون الحکم ج ۱ ص ۴۴)

امامت، شيرازه‌ی امّت است.

 

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: بِالْإِمَامِ تَمَامُ الصَّلَاهِ وَ الزَّکَاهِ وَ الصِّیَامِ وَ الْحَجِّ وَ الْجِهَادِ وَ تَوْفِیرُ الْفَیْ ءِ وَ الصَّدَقَاتِ وَ إِمْضَاءُ الْحُدُودِ وَ الْأَحْکَامِ. (بحار الأنوار ج 25 ص 123)

با امام است که نماز و زکات و روزه و حج و جهاد تامّ می­‌شود و غنایم و صدقات فراوان می­‌شود و حدود و احکام امضاء و اجرا می­‌شود.

 

اَلصَّادِقُ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) في ذِكْرِ حالِ الأئمّةِ (عَلَيْهِمُ السَّلَامُ‌) و صِفاتِهمِ: جَعَلَهُمُ اللَّهُ حَيَاةَ الْأَنَامِ وَ مَصَابِيحَ الظَّلَامِ وَ دَعَائِمَ اَلْإِسْلَامِ‌ جَرَتْ بِذَلِكَ فِيهِمْ مَقَادِيرُ اللَّهِ عَلَى مَحْتُومِهَا. (بحار الأنوار ج ۲۵ ص 150)

امام صادق (علیه السلام) در بیان حال و اوصاف ائمه (علیهم السلام) فرمود: خداوند آنها را مایه‌ی حیات مخلوقات و نورهای درخشان تاریکی­‌ها و پایه‌های اسلام قرار داده است، مقدّرات خداوند به واسطه‌ی ایشان حتمی می‌شود.

 

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا تَبْقَی الْأَرْضُ بِغَیْرِ إِمَامٍ ظَاهِرٍ. (بحار الأنوار ج ۲3 ص51)

زمین بدون امامِ آشکار باقی نمی‌ماند.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْأَرْضَ لَا تَصْلُحُ إِلَّا بِالْإِمَامِ. (بحار الأنوار ج ۲3 ص76)

زمین جز با امام برقرار نخواهد بود.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ یَتْرُکَ الْأَرْضَ بِغَیْرِ إِمَامٍ. (بحار الأنوار ج ۲3 ص50)

خداوند بلندمرتبه و عزیز،  جلیل‌تر  و عظیم‌تر از آن است که زمین را بدون امام رها کند.

الثُّمَالِيِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع تَبْقَى الْأَرْضُ بِغَيْرِ إِمَامٍ قَالَ لَا لَوْ بَقِيَتِ‏ الْأَرْضُ‏ بِغَيْرِ إِمَامٍ لَسَاخَتْ. (بحار الأنوار ج 23 ص 28)

ثمالی: از امام صادق (علیه السّلام) پرسیدم: آیا زمین بدون امام باقی می‌ماند؟ فرمود: نه، اگر زمین بدون امام باشد، اهلش را فرو می‌برد.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: فِي قَوْلِ اللَّهِ‌: {إِنِّي جاعِلُكَ لِلنّاسِ إِماماً.} (بقره/124) فَقَالَ: لَوْ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّ اسْماً أَفْضَلُ مِنْهُ لَسَمَّانَا بِهِ‌. (بحار الأنوار ج ۲۵ ص ۱۰۴)

درباره‌ی آیه‌ی{من تو را پيشواى مردم قرار دادم.} فرمود: اگر خداوند بهتر از این اسم (امام)، اسمی را می‌دانست، ما را به آن نام می‌نامید.

 

3- تعداد ائمه علیهم السلام

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: الْأَئِمَّهُ بَعْدِی اثْنَا عَشَرَکُلُّهُمْ مِنْ قُرَیْشٍ، تِسْعَهٌ مِنْ صُلْبِ الْحُسَیْنِ وَ الْمَهْدِیُّ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ‌) مِنْهُمْ. (بحار الأنوار ج 36 ص 322)

امامان پس از من دوازده تن هستند، همگی از قریش، نُه تنِ آنان از نسل حسین (علیه السّلام)  بوده و مهدی (علیه السّلام) یکی از ایشان است.

 

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: الْأَئِمَّهُ بَعْدِی مِنْ عِتْرَتِی، أَوْ قَالَ: مِنْ أَهْلِ بَیْتِی عَدَدَ نُقَبَاءِ بَنِی إِسْرَائِیلَ. (بحار الأنوار ج 36 ص 322)

امامان بعد من، از عترت من هستند. یا فرمود: از اهل بیت من به عدد جانشینان بنی اسرائیل هستند.

 

4-ویژگیهای امام علیه السلام

4-1-ذُریّه رسول الله صلی الله علیه و آله

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الاثْنَا عَشَرَ الْإِمَامُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ كُلُّهُمْ مُحَدَّثٌ‌ وُلْدُ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ)‌ وَ وُلْدُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ (عَلَيْهِ السَّلَامُ). (بحار الأنوار ج ۳۶ ص ۳۹۳)

آن دوازده امام از آل محمّد که جملگی الهام شونده­‌اند، فرزندان رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و فرزندان علی بن ابی طالب (علیه السّلام) هستند.

 

4-2-قریشی بودن

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْأَئِمَّةَ مِنْ قُرَيْشٍ‌ غُرِسُوا فِي هَذَا الْبَطْنِ مِنْ هَاشِمٍ‌، لَا تَصْلُحُ عَلَى سِوَاهُمْ‌، وَ لَا تَصْلُحُ الْوُلَاةُ مِنْ غَيْرِهِمْ‌. (بحار الأنوار ج ۲۹ ص ۶۱۲)
همانا امامان (بعد از پیامبر) از قریش‌اند و درخت وجودشان در سرزمین این گروه از بنی‌هاشم غرس شده، این مقام درخور دیگران نیست و رهبران دیگر، شایستگی این مقام را ندارند.

 

4-3- عصمت

اَللهُ تَعالی: …إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَكُمْ تَطْهِیرًا. (احزاب/۳۳)

… اى اهل بيت! خدا مى‌خواهد پليدى را از شما دور كند و شما را پاك دارد.

 

ألسّجّاد عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْإِمَامُ مِنَّا لَا يَكُونُ إِلَّا مَعْصُوماً. (بحار الأنوار ج ۲۵ ص ۱۹۴)

امام از ماست و به طور قطع به جز معصوم امام نمى‌گردد.

 

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: أَنَّهُ یُخْرِجُ مِنْ صُلْبِ الْحُسَیْنِ (عَلَيْهِ السَّلَام) تِسْعَهً مِنَ الْأَئِمَّهِ مَعْصُومُونَ مُطَهَّرُونَ. (بحار الأنوار ج 36 ص331)

نُه تن از امامان از نسل حسین (علیه السّلام) خواهند بود، همگی معصوم و مطهَّر هستند.

 

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: الْأَئِمَّهُ بَعْدِی…أُمَنَاءُ مَعْصُومُونَ. (بحار الأنوار ج ۳۶ ص291)

امامان پس از من… امین و معصوم هستند.

 

4-4-حجیّت

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مِنْ بَعْدِ الْحُسَیْنِ (عَلَيْهِ السَّلَام) تِسْعَهٌ مِنْ صُلْبِهِ خُلَفَاءُ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ وَ حُجَجُهُ عَلَی عِبَادِهِ وَ أُمَنَاؤُهُ عَلَی وَحْیِهِ وَ أَئِمَّهُ الْمُسْلِمِینَ وَ قَادَهُ الْمُؤْمِنِینَ وَ سَادَاتُ الْمُتَّقِینَ. (بحار الأنوار ج ۳۶ ص 254)

پس از حسین (علیه السّلام) نُه تن از صُلب او خلفای خدا بر روی زمین خواهند بود و حجّت‌­های او بر بندگانش و اُمنای او بر قرآنش، آنان ائمّه‌ی مسلمانان و پیشوای مؤمنان و سَرور پارسایانند.

 

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْحُجَّهَ لَا تَقُومُ لِلَّهِ عَلَی خَلْقِهِ إِلَّا بِإِمَامٍ حَتَّی یُعْرَفَ. (بحار الأنوار ج 23 ص 51)

حجّت خدا برای مردم تمام نمی‌شود، مگر به وسیله‌ی امامی که شناخته شود.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَا زَالَتِ الْأَرْضُ إِلَّا وَ لِلَّهِ تَعَالَی ذِکْرُهُ فِیهَا حُجَّهٌ یَعْرِفُ الْحَلَالَ وَ الْحَرَامَ وَ یَدْعُو إِلَی سَبِیلِ اللَّهِ. (بحار الأنوار ج 23 ص41)

زمین پیوسته از جانب خدای بزرگ دارای حجّت و امامی است که حلال و حرام را می‌شناسد و مردم را به راه خدا دعوت می‌کند.

 

4-5- توانمندی و آگاهی

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ في صِفَةِ الإمامِ: مُضْطَلِعٌ بِالْإِمَامَةِ عَالِمٌ بِالسِّيَاسَةِ. (بحار الأنوار ج 25 ص120)

امام رضا (علیه السلام) در وصف امام فرمود: توانمند در امامت و از سياست آگاه است.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا يَكُونُ السَّفِيهُ إِمَامَ التَّقِىِّ‌. (بحار الأنوار ج ۲۵ ص ۲۰۵)

کسی که نادان باشد، نمی‌تواند امام پرهیزکاران شود.

 

4-6-پرهیز از ظلم

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَيْ لَا يَكُونُ إِمَاماً ظَالِماً. (بحار الأنوار ج ۲۵ ص ۲۰۲)

امام (علیه السّلام) نمی‌تواند ظالم باشد.

 

4-7-پرهیز از شرک

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ عَبَدَ صَنَماً أَوْ وَثَناً أَوْ مِثَالاً لَا يَكُونُ إِمَاماً. (بحار الأنوار ج ۲۵ ص ۲۰6)

هرکس که بتی یا تندیسی را بپرستد، امام نخواهد بود.

 

5- نیاز به امام

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَا تَبْقَی الْأَرْضُ یَوْماً وَاحِداً بِغَیْرِ إِمَامٍ مِنَّا تَفْزَعُ إِلَیْهِ الْأُمَّهُ. (بحار الأنوارج ۲۳ص42)

یک روز زمین خالی از امامی که از ما خانواده است، نخواهد بود که امّت در گرفتاری‌های خود به او پناه برند.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو إِلَّا وَ فِيهَا إِمَامٌ كَيْمَا إِنْ زَادَ الْمُؤْمِنُونَ شَيْئاً رَدَّهُمْ وَ إِنْ نَقَصُوا شَيْئاً أَتَمَّهُ لَهُمْ‌. (کافي ج ۱ ص ۱۷۸)

زمين هيچگاه خالى از امام نمى‌ماند، تا اگر مؤمنان چيزى [به دين] افزودند، آنها را [از اين كژ راهه] برگرداند و اگر چيزى را كاستند، برايشان كامل كند.

 

جابِرِ بْنِ یَزِیدٍ الْجُعْفِیِّ: قُلْتُ للباقِرِ (عَلَيْهِ السَّلَام): لِأَيِّ شَيْ‌ءٍ يُحْتَاجُ إِلَى النَّبِيِّ وَ الْإِمَامِ فَقَالَ: لِبَقَاءِ الْعَالَمِ عَلَى صَلَاحِهِ وَ ذَلِكَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَرْفَعُ الْعَذَابَ عَنْ أَهْلِ الْأَرْضِ. (بحار الأنوار ج ۲۳ص ۱۹)

جابر بن یزید جعفی: از امام باقر (علیه السّلام) پرسیدم چرا به پیامبر و امام نیاز داریم؟ حضرت فرمود: برای آنکه عالم به حالت صلاح خود باقی بماند و تا وقتی پیامبر یا امام در بین مردم باشند، خداوند عزیز و بلند مرتبه اهل زمین را عذاب نمی‌کند.

 

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَام) ‏ فِي خُطْبَةٍ لَهُ يَذْكُرُ فِيهَا حَالَ الْأَئِمَّةِ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ‌) وَ صِفَاتِهِمْ فَقَالَ:  حُجَجُ اللَّهِ وَ دُعَاتُهُ وَ رُعَاتُهُ عَلَی خَلْقِهِ یَدِینُ بِهُدَاهُمُ الْعِبَادُ وَ تُسْتَهَلُّ بِنُورِهِمُ الْبِلَادُ. (بحار الأنوار ج 25 ص 150)

امام صادق (علیه السلام) در خطبه‌ای که در احوال و صفات امامان داشت، فرمود امامان حجّت‌­ها و دعوت­‌کنندگان به حق و نگهبانان خدا بر مردمند که مردم دین خود را از آنها می آموزند و به نور ایشان سرزمین‌ها نورانی می­‌‎شوند.

 

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَام) ‏ فِي خُطْبَةٍ لَهُ يَذْكُرُ فِيهَا حَالَ الْأَئِمَّةِ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ‌) وَ صِفَاتِهِمْ فَقَالَ:  …وَ إِمَاماً قَیِّماً وَ حُجَّهً عَالِماً أَئِمَّهً مِنَ اللَّهِ یَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ یَعْدِلُونَ. (بحار الأنوار ج 25 ص 150)

امام صادق (علیه السلام) در خطبه‌ای که در احوال و صفات امامان داشت، فرمود: امام پیشوایی نگهبان و حجّتی دانشمند بر مردم است، امامانی از جانب خدا که راهنمای به حق­‌اند و به حق داوری می‌کنند.

 

6- جاودانگی امامت

اَللهُ تَعالی: وَ لَقَدْ وَصَّلْنَا لَهُمُ الْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ. (قصص/51)

ما آيات قرآن را يكی بعد از ديگری برای آنها آورديم، شايد متذكّر شوند.

 

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَام)‏ فِي قَوْلِ اللَّهِ‌: {وَ لَقَدْ وَصَّلْنا لَهُمُ الْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ.} (قصص/51) قَالَ: إِمَامٌ‌ بَعْدَ إِمَامٍ‌. (بحار الأنوار ج ۲۳ ص ۳۰)

امام صادق (علیه السلام) در مورد کلام خداوند: {ما آيات قرآن را يكی بعد از ديگری برای آنها آورديم، شايد متذكر شوند.} فرمود: منظور آمدن یک امام پس از امام دیگر است.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَوْ لَمْ تَکُنْ فِی الدُّنْیَا إِلَّا اثْنَانِ لَکَانَ أَحَدُهُمَا الْإِمَامَ. (بحار الأنوار ج 23 ص 52)

اگر در دنیا فقط دو نفر باشند، یکی از ایشان امام خواهد بود.

 

7- حقّانیت امام

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: الْأَئِمَّةُ‌ التِّسْعَةُ مِنْ عَقِبِ الْحُسَيْنِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ‌) …‌هُمْ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَهُمْ لَا يُفَارِقُونَهُ وَ لَا يُفَارِقُهُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‌. (بحار الأنوار ج  37 ص 86)

نُه امام از نسل حسین (علیه السّلام)… آنها با حق و حق با ایشان است، نه آنها از حق جدا می‌­شوند و نه حق از ایشان جدا می‌گردد، تا روز قیامت.

 

8- وحی بر امام

اَللهُ تَعالی: وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ وَ إِقَامَ الصَّلَاةِ وَ إِيتَاءَ الزَّكَاةِ…(انبیاء/73)

و آنان را پیشوایانی قرار دادیم که به فرمان ما [مردم را] هدایت می‌کردند، و انجام دادن کارهای نیک و برپا داشتن نماز و پرداخت زکات را به آنان وحی کردیم…

 

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْأَئِمَّةَ‌ مِنْ وُلْدِ فَاطِمَةَ‌ (عَلَيْهِمُ السَّلَامُ)‌ يُوحَى إِلَيْهِمْ بِالرَّوْحِ فِي صُدُورِهِمْ‌. (بحار الأنوار ج ۲۴ ص ۱۵۸)

ائمه از فرزندان فاطمه (علیهم السّلام)، به وسیله‌ی روح در دل‌هایشان به آنها وحی می‌شود.

 

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: اثْنَا عَشَرَ إِمَاماً مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ (صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ) کُلُّهُمْ مُحَدَّثُونَ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِه). (بحار الأنوار ج ۳۶ ص 393)

دوازده امام از آل محمّد (صلی الله علیه و آله)، همگی طرف سخن فرشتگان بعد از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) هستند.

 

9- هدایتگری امام

اَللهُ تَعالی: وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمّا صَبَرُوا وَ کانُوا بِآیاتِنا یُوقِنُونَ. (سجده/24)

و از آنان پیشوایانى قراردادیم که به فرمان ما [مردم را] هدایت مى‌کردند؛ چون شکیبایى‌ کردند، و به آیات ما یقین داشتند.

 

ألسَّجّادُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْإِمَامُ يَهْدِي إِلَى الْقُرْآنِ‌ وَ الْقُرْآنُ‌ يَهْدِي إِلَى الْإِمَامِ. (بحار الأنوار ج ۲۵ ص ۱۹۴)

امام به قرآن هدایت می­‌کند و قرآن به امام.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: کُلُّ إِمَامٍ هَادٍ لِلْقَرْنِ الَّذِی هُوَ فِیهِمْ. (بحار الأنوار ج ۲3 ص  54)

هر امامی هادی و راهنمای قرنی است که در آن قرن زندگی می‌کند.

 

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: نَحْنُ أَئِمَّةُ الْهُدَى وَ مَصَابِيحُ الدُّجَى وَ نَحْنُ مَنَارُ الْهُدَى. (بحار الأنوار ج ۲۶ ص ۲۴۸)

ما ائمه‌‌ی هدی و چراغ‌های روشنگر تاریکی‌ها و استوانه‌های درخشان هدایتیم.

 

10- علم امام

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ يَعْلَمَ شَيْئاً أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذَلِكَ‌… (بحار الأنوار ج ۲۶ ص ۵۷)

هنگامی که امام اراده کند تا به چیزی آگاه بشود، خداوند متعال وی را نسبت به آن چیز آگاه می‌سازد.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْإِمَامَ لَوْ لَمْ یَعْلَمْ مَا یُصِیبُهُ وَ إِلَی مَا یَصِیرُ فَلَیْسَ ذَلِکَ بِحُجَّهِ اللَّهِ عَلَی خَلْقِهِ. (بحار الأنوار ج 27 ص 286)

امام اگر نداند چه بر سر او می‌آید و کارش به کجا منتهی می‌شود، حجّت خدا بر مردم نیست.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى { بَلْ هُوَ آياتٌ بَيِّناتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ.}‌ (عنکبوت/49) قَالَ: هُمُ الْأَئِمَّةُ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ‌‌). (وافی ج ۳ ص ۵۳۳)

امام رضا (عليه السلام) درباره فرموده خداى متعال: {بلكه آن [قرآن‏]، آياتى روشن در سينه‏‌هاى كسانى است كه به آنها علم داده شده است.} فرمود: اين افراد ائمّه (عليهم السلام) هستند.

 

11- مایه کمال دین

اَللهُ تَعالی:…الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا…(مائده/3)

امروز [با نصبِ علی بن ابی طالب به ولایت، امامت، حکومت و فرمانروایی بر امت] دینتان را برای شما کامل، و نعمتم را بر شما تمام کردم، و اسلام را برایتان به عنوان دین پسندیدم.

 

الرِّضا عَلَيْهِ السَّلَامُ: فَأَمْرُ الْإِمَامَةِ مِنْ تَمَامِ الدِّينِ.‌ (بحار الأنوار ج ۲5 ص 120)

امر امامت نیز از کمال دین و اتمام نعمت است.

 

12- وصایت امام

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْإِمَامَ یَعْرِفُ الْإِمَامَ الَّذِی مِنْ بَعْدِهِ فَیُوصِی إِلَیْهِ. (بحار الأنوار ج ۲۳ ص 73)

امام می‌شناسد امام بعد از خود را و به او وصیّت می‌کند.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَمَرَ اللَّهُ الْإِمَامَ مِنَّا أَنْ یُؤَدِّیَ الْأَمَانَهَ إِلَی الْإِمَامِ بَعْدَهُ لَیْسَ لَهُ أَنْ یَزْوِیَهَا عَنْهُ. (بحار الأنوار ج۲۳ ص ۲۷۸)

خدا به امام از ما امر کرده که امانت را به امام بعد از خود بسپارد و نمی‌تواند از او بگیرد و برگرداند.

 

13- حق امام و پیرو

أَبِي حَمْزَةَ‌‌: سَأَلْتُ ألباقِرِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ‌) مَا حَقُّ الْإِمَامِ عَلَى النَّاسِ؟ قَالَ : حَقُّهُ عَلَيْهِمْ أَنْ يَسْمَعُوا لَهُ وَ يُطِيعُوا. قُلْتُ : فَمَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ؟ قَالَ: يُقَسِّمُ بَيْنَهُمْ بِالسَّوِيَّةِ وَ يَعْدِلُ فِي الرَّعِيَّةِ. (بحار الأنوار ج ۲۷ ص ۲۴۴)

ابو حمزه: از حضرت باقر (علیه السّلام) پرسیدم: حق امام بر مردم چیست؟ فرمود: حقش این است که حرفش را بشنوند و اطاعت کنند. گفتم: چه حقی مردم بر او دارند؟ فرمود: تقسیم بین آنها به تساوی بکند و در بین مردم عدالت بورزد.

 

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: أَیُّمَا مُؤْمِنٍ أَوْ مُسْلِمٍ مَاتَ وَ تَرَکَ دَیْناً لَمْ یَکُنْ فِی فَسَادٍ وَ لَا إِسْرَافٍ فَعَلَی الْإِمَامِ أَنْ یَقْضِیَهُ فَإِنْ لَمْ یَقْضِهِ فَعَلَیْهِ إِثْمُ ذَلِکَ. (بحار الأنوار ج ۲7 ص 249)

هر مؤمن یا مسلمانی بمیرد و قرضی بگذارد که در راه فساد و اسراف خرج نکرده بوده، پرداخت آن قرض بر امام است. اگر پرداخت نکرد، گناهش به گردن اوست.

 

14- معرفت امام

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: مَنْ‏ مَاتَ‏ وَ لَيْسَ‏ عَلَيْهِ‏ إِمَامٌ‏ حَيٌ‏ يَعْرِفُهُ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً. (بحار الأنوار ج ‏49 ص 267)

هر کس از دنیا برود و به امام زنده‌ای شناخت نداشته باشد، چون مردمان جاهلیت از دنیا رفته است.

 

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا یُعْذَرُ النَّاسُ حَتَّی یَعْرِفُوا إِمَامَهُمْ وَ مَنْ مَاتَ وَ هُوَ عَارِفٌ لِإِمَامِهِ لَا یَضُرُّهُ تَقَدُّمُ هَذَا الْأَمْرِ أَوْ تَأَخُّرُهُ. (بحار الأنوار ج ۲۳ ص77)

هرگز عذر مردم را در شناختن امام نمی‌پذیرند. کسی که با شناختن امام بمیرد، او را زیانی نخواهد رسید، چه جلوتر از ظهور امام بمیرد یا بعد از آن.

 

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّمَا يَعْرِفُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ يَعْبُدُهُ مَنْ عَرَفَ اللَّهَ وَ عَرَفَ إِمَامَهُ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ‌. (کافی ج ۱ ص ۱۸۱)

البته کسی خدای عزیز و بلندمرتبه را شناخت و عبادت کرد که خدا و امام خود را که از ما أهل بیت است، شناخته باشد.

 

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: فِي بَيانِ قَوْلِهِ تَعالي: {مَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْراً كَثِيراً.} (بقره/269) فَقَالَ: هِيَ طَاعَةُ اللَّهِ وَ مَعْرِفَةُ الْإِمَامِ‌. (بحار الأنوار ج ۲۴ ص ۸۶)

امام باقر (علیه السّلام) درباره آیه شریفه: { و به هر کس حکمت داده شود، به یقین، خیری فراوان داده شده است.} فرمود: اطاعت و فرمانبرداری او از خدا و معرفت امام است.

 

15- ولایت امام

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: ثَلَاثَةٌ هُنَّ فَخْرُ الْمُؤْمِنِ وَ زَيْنُهُ فِي الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ الصَّلَاةُ فِي آخِرِ اللَّيْلِ وَ يَأْسُهُ مِمَّا فِي أَيْدِي النَّاسِ وَ وَلَايَةُ الْإِمَامِ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ)‌. (بحار الأنوار ج ۷۲ ص ۱۰۷)

سه چیز مایه‌ی افتخار و برتری انسان مؤمن و نیز زینت دنیا و آخرت او است: نماز شب، مأیوس بودن از آن چه در دستان مردم است و پذیرفتن ولایت امام از آل محمد (صلی الله علیه و آله).

 

16- اطاعت امام

اَللهُ تَعالی: يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللهَ‌ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِمِنْكُمْ…(نساء/59)

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! اطاعت كنيد خدا را! و اطاعت كنيد پيامبر [خدا] و پيشوايان [معصوم] خود را…

 

ألبَاقِرِ عَلَيْهِ السَّلَام فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ‌: {يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ‌ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ.}‌ (نساء/59) قَالَ: الْأَئِمَّةَ‌ مِنْ وُلْدِ عَلِيٍّ‌ وَ فَاطِمَةَ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ‌) إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‌. (بحار الأنوار ج ۲۳ ص ۲۸۸)

حضرت باقر (علیه السّلام) درباره آیه { وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ.} نقل کرد که فرمود: منظور امامان از فرزندان علی و فاطمه (علیهم السّلام) تا روز قیامت است.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: فَأَمَّا الصِّرَاطُ الَّذِی فِی الدُّنْیَا فَهُوَ الْإِمَامُ الْمَفْرُوضُ الطَّاعَهِ. (بحار الأنوار ج 42 ص11)

صراط دنیا امام است که اطاعت او واجب است.

 

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: الْأَئِمَّةُ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ‌) مِنْ‏ وُلْدِ الْحُسَيْنِ‏ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) مَنْ‏ أَطَاعَهُمْ‏ فَقَدْ أَطَاعَ‏ اللَّهَ‏ وَ مَنْ عَصَاهُمْ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ. (بحار الأنوار ج ‏36 ص 244)

امامان (علیهم السّلام) از فرزندان حسین (علیه السّلام) هستند، هر که از ایشان اطاعت کند، به یقین خدا را اطاعت کرده و آنکه نافرمانیشان کند به تحقیق خدا را معصیت کرده است.

 

17- تمسّک به امام

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: فَطُوبَی لِمَنْ تَمَسَّکَ بِی وَ بِالْأَئِمَّهِ الْأَطْهَارِ (عَلَيْهِمُ السَّلَامُ‌) مِنْ ذُرِّیَّتِی. (بحار الأنوار ج ۲۳ ص 323)

پس خوشا به حال آنکه به من و ائمۀ اطهار (علیهم السّلام) از ذریّه من تمسّک جوید.

 

18- جنگ و آشتی با امام

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فِي الأَئِمَّةِ (عَلَيْهِمُ السَّلَامُ) ‌: وَلايَتُهُم وَلايتي و وَلايَتي وَلايَةُ اللّهِ و حَربُهُم حَربي و حَربي حَربُ اللّهِ و سِلمُهُم سِلمي و سِلمي سِلمُ اللّهِ. (بحار الأنوار ج 36 ص 286)

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) درباره ائمه (علیهم السلام) فرمود: ولايت آنان ولايت من است و ولايت من ولايت خداست، جنگ با آنان جنگ با من است و جنگ با من جنگ با خدا، آشتى با آنان آشتى با من است و آشتى با من آشتى بودن با خداست.

 

19- انتصاب امام

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ أَشْرَکَ مَعَ إِمَامٍ إِمَامَتُهُ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مَنْ لَیْسَتْ إِمَامَتُهُ مِنَ اللَّهِ کَانَ مُشْرِکاً. (بحار الأنوار ج ۲۳ ص 78)

کسی که شخصی را که از جانب خدا به امامت منصوب نشده با امامی که از جانب خدا تعیین شده است شریک قرار دهد، مشرک خواهد بود.

 

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا يَعْرِفِ الْإِمَامَ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ‌ فَإِنَّمَا يَعْرِفُ وَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ هَكَذَا وَ اللَّهِ ضَلالاً. (کافی ج ۱ ص ۱۸۱)

کسی که امام خود از خاندان ما أهل بیت را نشناخته باشد، کسی غیر از خدا را شناخته و عبادت کرده است و قسم به خدا! چنین فردی گمراه است.

 

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: إِنَّ أَئِمَّتَكُمْ وَفْدُكُمْ إِلَى اللَّهِ فَانْظُرُوا مَنْ تُوفِدُونَ فِي دِينِكُمْ وَ صَلَاتِكُمْ‌. (بحار الأنوار ج ۲۳ ص ۳۰)
امامان شما، پیشوا و راهنمایان شما به سوی خدایند، پس دقت کنید که چه کسی را در امر دین و نمازتان به عنوان راهنما و رهبر انتخاب می‌کنید.

 

20- زیارت امام

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ لِكُلِّ إِمَامٍ عَهْداً فِي عُنُقِ أَوْلِيَائِهِ وَ شِيعَتِهِ وَ إِنَّ مِنْ تَمَامِ الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَ حُسْنِ الْأَدَاءِ زِيَارَةَ قُبُورِهِمْ. (بحار الأنوار ج ۹۷ ص ۱۱۶)

برای هر امامی، عهد و پیمانی بر گردن دوستان و پیروان اوست و از نشانه‌های وفای کامل به این عهد و پیمان، زیارت قبر امامان (علیهم السّلام) است.

 

21- نکوهش توهین به امام

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يَجْلِسُ‏ فِي‏ مَجْلِسٍ‏ يُسَبُّ‏ فِيهِ‏ إِمَامٌ أَوْ يُغْتَابُ فِيهِ مُسْلِمٌ. (بحار الأنوار ج ‏23 ص 209)

هر کس به خدا و روز قیامت ایمان دارد، در مجلسی نمی‌­نشیند که در آن امامی مورد ناسزا یا غیبت مسلمانی می‌شود.

 

22- آثار اعتقاد به امام

22-1- پاداش بهشت

الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْوَشَّاءِ: قُلْتُ لِلرِّضَا (عَلَيْهِ السَّلاَمُ): مَا لِمَنْ‏ زَارَ قَبْرَ أَحَدٍ مِنَ‏ الْأَئِمَّةِ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ‌)  قَالَ لَهُ مِثْلُ مَنْ أَتَى قَبْرَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلاَمُ) قَالَ قُلْتُ لَهُ وَ مَا لِمَنْ زَارَ قَبْرَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَام) قَالَ الْجَنَّةُ وَ اللَّه‏. (بحار الأنوار ج ‏97 ص 124)

حسن بن علی و شّاء: به امام رضا (علیه السّلام) عرض کردم: چه ثوابی هست برای کسی که قبر یکی از امامان (علیهم السّلام) را زیارت کند؟ فرمود: ثواب کسی که قبر ابی‌عبدالله (علیه السّلام) را زیارت کند به او داده می‌شود.

راوی می‌گوید: گفتم برای زائر قبر امام حسین(علیه السّلام) چه ثوابی است؟ فرمود: بهشت، به خدا قسم!

 

اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: مَنْ رَزَقَهُ اللَّهُ حُبَ‏ الْأَئِمَّةِ (عَلَيْهِمَا السَّلَامُ‌) مِنْ أَهْلِ بَيْتِي فَقَدْ أَصَابَ خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ فَلَا يَشُكَّنَّ أَحَدٌ أَنَّهُ فِي الْجَنَّةِ. (بحار الأنوار ج ‏27 ص 78)

هر کس خدا به او حبّ ائمه (علیهم السّلام)  از اهل بیت من را روزی کند، به خیر دنیا و آخرت رسیده و نباید شکی داشته باشد در اینکه بهشتی است.

 

22-2- بودن در کنار امام زمان علیه السلام

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: وَ مَنْ مَاتَ عَارِفاً لِإِمَامِهِ کَانَ کَمَنْ هُوَ مَعَ الْقَائِمِ (عَلَيْهِ السَّلاَمُ) فِی فُسْطَاطِهِ. (بحار الأنوار ج ۲۳ ص 77)

و کسی که با شناخت امام از دنیا برود، مانند کسی است که با قائم (علیه السّلام) در خیمه او بوده است.

 

22-3-خوشنودی درهنگام جان دادن

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَحْوَجُ مَا یَکُونُ أَحَدُکُمْ إِلَی مَعْرِفَتِهِ إِذَا بَلَغَتْ نَفْسُهُ هَذِهِ وَ أَهْوَی بِیَدِهِ إِلَی صَدْرِهِ یَقُولُ: لَقَدْ کُنْتُ عَلَی أَمْرٍ حَسَنٍ. (بحار الأنوار ج ۲۳ ص76)

و زمانى كه هر يك از شما بيش از هر چيز به شناخت امام نياز دارد، هنگامى است كه نفسش به اينجا برسد. (راوى گويد: در اينجا اشاره به سينه‏‌اش كرد.) آنگاه خواهد گفت: عقيده خوبى داشتم.

 

22-4- قبولی اعمال نیک

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَنَّهُ مَنْ عَرَفَ الْإِمَامَ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ) وَ یَتَوَلَّاهُ ثُمَّ عَمِلَ لِنَفْسِهِ بِمَا شَاءَ مِنْ عَمَلِ الْخَیْرِ قُبِلَ مِنْهُ ذَلِکَ وَ ضُوعِفَ لَهُ أَضْعَافاً کَثِیرَهً فَانْتَفَعَ بِأَعْمَالِ الْخَیْرِ مَعَ الْمَعْرِفَهِ. (بحار الأنوار ج ۲7 ص170)

هر کس امام از آل محمّد (صلی الله علیه و آله) را بشناسد و او را دوست بدارد، آنگاه به نفع خود هر کار نیک انجام دهد، از او قبول می‌شود و چندین برابر می‌شود، پس از اعمال نیک با معرفت بهره‌مند می‌شود.

 

22-5- دوری از دوزخ

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: وَ اللَّهِ لَا يَمُوتُ عَبْدٌ يُحِبُّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ‌ (صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِه) وَ يَتَوَلَّى الْأَئِمَّةَ‌ (عَلَيْهِمُ السَّلَام)‌ فَتَمَسُّهُ النَّار. (بحار الأنوار ج ۶۵ ص ۱۱۵)

به خدا سوگند! هر بنده‌اى كه خدا و رسولش (صلی الله علیه وآله) را دوست داشته و ولايت ائمّه (عليهم السلام) را پذيرفته باشد و از دنيا برود، آتش دوزخ به او نمی‌رسد.

 

22-6- رستگاری

الرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِه: إِنَّ الْأَئِمَّهَ بَعْدِی اثْنَا عَشَرَ فَمَنْ أَحَبَّهُمْ وَ اقْتَدَی بِهِمْ فَازَ وَ نَجَا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُمْ ضَلَّ وَ غَوَی. (بحار الأنوار ج 36 ص 332)

همانا امامان پس از من دوازده نفر هستند. هرکس آنان را دوست بدارد و به آنان اقتدا کند، رستگار گشته و نجات می‌­یابد و هرکس آنان را رها کند، گمراه و سرکش گشته است.

 

22-7- شفاعت ائمه علیهم السلام

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: فَمَنْ زَارَهُمْ رَغْبَةً فِي زِيَارَتِهِمْ وَ تَصْدِيقاً بِمَا رَغِبُوا فِيهِ، كَانَ أَئِمَّتُهُمْ شُفَعَاءَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ. (كافی ج ‏4 ص 567)

پس، كسانى كه با رغبت و علاقه به زيارت ايشان و باور داشتن آنچه آنان ترغيب كرده‌اند، زيارتشان كنند، امامانِ آنها در روز قيامت شفيعشان باشند.

 

23- انکار امامت

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْإِمَامُ عَلَمٌ‏ بَيْنَ‏ اللَّهِ‏ عَزَّ وَ جَلَّ وَ بَيْنَ خَلْقِهِ فَمَنْ عَرَفَهُ كَانَ مُؤْمِناً وَ مَنْ أَنْكَرَهُ كَانَ كَافِراً. (بحار الأنوار ج ‏23 ص 88)

امام واسطه‌ى بین خدای عزیز و بلندمرتبه و خلق است. هر که او را بشناسد، مؤمن است و هر که منکرش باشد، کافر است.

 

أَبِي بَصِيرٍ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ)‌: أَرَأَيْتَ الرَّادَّ عَلَيَّ هَذَا الْأَمْرَ كَالرَّادِّ عَلَيْكُمْ؟ فَقَالَ يَا بَا مُحَمَّد مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ هَذَا الْأَمْرَ، فَهُوَ كَالرَّادِّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ). (بحار الأنوار ج ۲۷ ص ۲۳۸)

ابو بصیر: به امام صادق (علیه السّلام) عرض کردم: آیا به نظر شما کسی که رد کند این امر (امامت) را، مثل کسی است که شما را رد کرده باشد؟ فرمود: ای ابا محمّد! هر کس بر تو این امر را رد کند، او مانند کسی است که بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) رد کرده است.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: ثَلَاثَةٌ {لا يُكَلِّمُهُمُ اللّهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لا يُزَكِّيهِمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ‌.} (آل عمران/77) مَنِ ادَّعَى إِمَامَةً مِنَ اللَّهِ لَيْسَتْ لَهُ وَ مَنْ جَحَدَ إِمَاماً مِنَ اللَّهِ وَ مَنْ زَعَمَ أَنَّ لَهُمَا فِي الْإِسْلَامِ‌ نَصِيباً. (کافی ج ۱ ص ۳۷۳)

سه كس‌اند كه{ خداوند روز قيامت با آنان سخن نمى‌گويد، و به ايشان نمى‌نگرد، و پاكشان نمى‌گرداند، و عذابى دردناك خواهند داشت.}: هر كه به دروغ ادّعاى امامت از جانب خدا كند، و هر كه امامِ از جانب خدا را انكار كند و هر كه بپندارد كه اين دو كس از اسلام بهره‌اى دارند.