فهرست مطالب
آداب پارسایی
چکیده
ورع یا پارسایی حالتی بالاتر از تقوا در انسان است. انسان باید با رعایت آداب پارسایی و ورع از امور شُبههدار و کارهایی حلال ( از قبیل معاشرت با دوستان جاهل) که احتمال دارد به گناه بینجامد، دوری کند.برای ورع و پارسایی آثار متعددی آوردهاند: از قبیل حفظ دین، تثبیت ایمان و یاری کردن اهل بیت علیهم السلام.
پارسایی و ورع، سرمایهای است که وفورِ آن نه تنها زیانی ندارد، بلکه آدمی را به سوی نیکبختی سوق میدهد.
1- معنی و مفهوم ورع
در کتاب العین که از قدیمیترین منابع لغت است این چنین آمده است: وَرَع: یعنی شدّت خودنگهداری.
وَرِع: مردی که بیشتر مراقب خودش هست و خودش را نزدیک به چیزی نمیکند تا آلوده نشود.
طریحی در مجمع البحرین شبیه آن را با اندک تفاوتی آورده است: وَرَع در اصل خودنگهداری از محارم الهی و دوری کردن از آن است.
اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: يَا بَا ذَرٍّ … وَ لَا وَرَعَ كَالْكَفِّ. (بحار الأنوار ج 67 ص304)
ای ابوذر! … هیچ پارسایی همچون خویشتنداری از حرام نیست.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرَعُ اجْتِنَابٌ.(تصنيف غرر الحكم ص 268)
ورع، دورى کردن است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّمَا الْوَرَعُ التَّطَهُّرُ عَنِ الْمَعَاصِي. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
پارسايى، در حقيقت پاكى جستن از گناهان است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّمَا الْوَرَعُ التَّحَرِّي فِي الْمَكَاسِبِ وَ الْكَفُّ عَنِ الْمَطَالِبِ. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
پارسايى، در حقيقت طلب درآمدهاى حلال و خويشتندارى از دستدراز كردن و نيازخواهى است.
حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) عَنِ الْوَرِعِ مِنَ النَّاسِ فَقَالَ الَّذِي يَتَوَرَّعُ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ.(بحار الأنوار ج 67 ص 299)
حفص بن غياث: از امام صادق (عليه السّلام) در باره پارسایی در مردم سؤال كردم. حضرت فرمود: پارسا كسى است كه از آنچه خدای عزیز و بلندمرتبه حرام کرده است، بپرهیزد.
اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ اجْتَنِبْ مَا حَرَّمْتُ عَلَيْكَ تَكُنْ مِنْ أَوْرَعِ النَّاسِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 308)
خداوند عزیز و بلندمرتبه فرموده است: ای فرزند آدم! از آنچه که من حرام کردهام بپرهیز، تا پارساترین مردم باشی.
2- اهمیّت پارسايى
اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: قَالَ لِي يَا فُضَيْلُ أَبْلِغْ مَنْ لَقِيتَ مِنْ مَوَالِينَا عَنَّا السَّلَامَ وَ قُلْ لَهُمْ إِنِّي لَا أُغْنِي عَنْهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً إِلَّا بِالْوَرَعِ فَاحْفَظُوا أَلْسِنَتَكُمْ {وَ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ} (نساء/77) وَ عَلَيْكُمْ بِالصَّبْرِ وَ الصَّلَاةِ {إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ}.{بقره/153}. (بحار الأنوار ج 67 ص 308)
ای فضیل! سلام مرا به هر یک از دوستان که دیدی برسان و به آنان بگو که من برای شما در نزد خدا کاری نمیتوانم بکنم، مگر آنکه پارسا باشید. بنابراین زبان و {دست خود را حفظ کنید} و کاملا مراقب خود باشید. و بر شما باد به صبر و استقامت و نماز که {همانا خدا با صابران است.}.
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: اتَّقُوا اللَّهَ وَ صُونُوا دِينَكُمْ بِالْوَرَعِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 297)
از خدا بترسيد و دين خود را با ورع (بازايستادن از گناه) حفظ كنيد.
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا يَنْفَعُ اجْتِهَادٌ لَا وَرَعَ فِيهِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 297)
کوشش در اطاعت، بدون داشتن پارسايى سودی ندارد.
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أُوصِيكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَ الْوَرَعِ وَ الِاجْتِهَادِ وَ اعْلَمْ أَنَّهُ لَا يَنْفَعُ اجْتِهَادٌ لَا وَرَعَ فِيهِ. (وسائل الشيعه ج 15 ص 243)
تو را به رعايت تقواى الهى و پارسايى و كوشش سفارش مىكنم و بدان كه كوششى كه پارسايى در آن نباشد سودى نخواهد داشت.
اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ أَشَدَّ الْعِبَادَةِ الْوَرَعُ. (بحار الأنوار ج 67 ص 298)
همانا سختترين عبادت،پارسایی است.
اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: فَضْلُ الْعِلْمِ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ فَضْلِ الْعِبَادَةِ وَ أَفْضَلُ دِينِكُمُ الْوَرَعُ. (بحار الأنوار ج 67 ص 304)
ارزش دانش در نزد خدای عزیز و بلندمرتبه، بیشتر از ارزش عبادت است و با ارزشترین بخش دینِ شما، پارسایی است.
اَلرَسُولُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ الْفِقْهُ وَ أَفْضَلُ الدِّينِ الْوَرَعُ. (بحار الأنوار ج 67 ص 305)
بهترین عبادت، فقه و فهم است و بهترین دینداری، پارسایی است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَكْيَسُكُمْ أَوْرَعُكُمْ. (تصنيف غرر الحكم ص 269)
باهوشترین شما، پارساترین شماست.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ أَزْيَنَ الْأَخْلَاقِ الْوَرَعُ وَ الْعَفَافُ. (تصنيف غرر الحكم ص 269)
همانا كه زيباترين خصلتها، پارسایی و عفاف است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: نِعْمَ الرَّفِيقُ الْوَرَعُ. (تصنيف غرر الحكم ص 270)
بهترین دوست، پارسایی است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا عَمَلَ أَفْضَلُ مِنَ الْوَرَعِ. (تصنيف غرر الحكم ص 270)
هیچ عملی برتر از پارسایی نیست.
3- سرچشمه پارسایی
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرَعُ ثَمَرَةُ الْعَفَافِ. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
پارسايى نتیجهی عفاف است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا وَرَعَ كَغَلَبَةِ الشَّهْوَةِ. (تصنيف غرر الحكم ص 274)
هیچ پروایی، مانند غلبه کردن بر شهوت نیست.
4- نشانههای پارسایی
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: يُسْتَدَلُ عَلَى دِينِ الرَّجُلِ بِحُسْنِ تَقْوَاهُ وَ صِدْقِ وَرَعِهِ. (تصنيف غرر الحكم ص 271)
از حُسن پرهيزكارى و درستیِ پارسایى انسان، به دين او پىبرده مىشود.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ صَدَقَ وَرَعُهُ اجْتَنَبَ الْمُحَرَّمَاتِ. (تصنيف غرر الحكم ص 273)
کسی که پارسایی او درست باشد، از کارهای حرام دوری میکند.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرِعُ مَنْ نَزِهَتْ نَفْسُهُ وَ شَرُفَتْ خِلَالُهُ. (تصنيف غرر الحكم ص 273)
پرهیزگار کسی است که نفس او پاکیزه باشد و خصلتهای او عالی باشد.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَوْرَعُ النَّاسِ أَنْزَهُهُمْ عَنِ الْمَطَالِبِ. (تصنيف غرر الحكم ص 273)
پارساترین مردم، پاکترین آنها در نیازمندیها است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: عِنْدَ حُضُورِ الشَّهَوَاتِ وَ اللَّذَّاتِ يَتَبَيَّنُ وَرَعُ الْأَتْقِيَاءِ. (تصنيف غرر الحكم ص 273)
هنگام حاضر بودن شهوتها و لذتها، پارسایىِ پرهیزکاران آشکار میشود.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الِانْقِبَاضُ عَنِ الْمَحَارِمِ مِنْ شِيَمِ الْعُقَلَاءِ وَ سَجِيَّةِ الْأَكَارِمِ. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
خوددارى از محرّمات الهى، از خصلت خردمندان و خوی بزرگواران است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مِنْ أَفْضَلِ الْوَرَعِ أَنْ لَا تُبْدِيَ فِي خَلْوَتِكَ مَا تَسْتَحْيِي مِنْ إِظْهَارِهِ فِي عَلَانِيَتِكَ. (تصنيف غرر الحكم ص 274)
از برترین پارسایی[ها] این است که در خلوت کاری نکنی که در آشکار از انجامش حیا کنی.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: وَرَعُ الْمُؤْمِنِ يَظْهَرُ فِي عَمَلِهِ. (تصنيف غرر الحكم ص 274)
پارسایىِ مؤمن در رفتارش آشكار مىشود.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَوْرَعُكُمْ أَسْمَحُكُمْ. (تصنيف غرر الحكم ص 269)
پارساترین شما، بخشندهترین شماست.
5- آثار پارسایی
5-1- بازدارنگی از گناهان
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا مَعْقِلَ أَحْرَزُ مِنَ الْوَرَعِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 305 )
هیچ قلعهای محکمتر از پارسایی نیست.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: العاقِلُ مَن تَوَرَّعَ عَنِ الذُّنوبِ و تَنَزَّهَ مِنَ العُيوبِ. (غرر الحكم ص 92)
خردمند كسى است كه از گناهان دورى كند و از عيبها پاك باشد.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرَعُ يَحْجُزُ عَنِ ارْتِكَابِ الْمَحَارِمِ. (تصنيف غرر الحكم ص 272)
پارسايى، مانع ارتكاب حرامها مىشود.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَصْلُ الْوَرَعِ تَجَنُّبُ الْآثَامِ وَ التَّنَزُّهُ عَنِ الْحَرَامِ. (تصنيف غرر الحكم ص 273)
ريشهی پارسايى، دورى كردن از گناهان و پرهيز از حرام است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ زَادَ وَرَعُهُ نَقَصَ إِثْمُهُ. (تصنيف غرر الحكم ص 273)
کسی که پارساییاش بسیار شد، گناهش کم میشود.
سُئِلَ الصَّادِقُ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) مَنِ الْأَوْرَعُ مِنَ النَّاسِ قَالَ الَّذِي يَتَوَرَّعُ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 308)
از حضرت صادق (علیه السّلام) سؤال شد: پارساترینِ مردم کیست؟ فرمود: آن کس که از محرمات الهی بپرهیزد.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرَعُ جُنَّةٌ مِنَ السَّيِّئَاتِ. (تصنيف غرر الحكم ص 270)
پارسايى، سپری برای گناهان است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: عَلَيْكَ بِالْوَرَعِ فَإِنَّهُ خَيْرُ صِيَانَةٍ. (تصنيف غرر الحكم ص 270)
پارسايى كن! زيرا كه آن بهترين عامل مصونيّت [از گناه] است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَفْضَلُ الْوَرَعِ تَجَنُّبُ الشَّهَوَاتِ. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
بالاترین پارسایی، دورى گزيدن از خواهشهای (نفس) است.
5-2- پاکیزگی
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: ثَمَرَةُ التَّوَرُّعِ النَّزَاهَةُ. (تصنيف غرر الحكم ص 274)
ميوهی پرهيزگارى، پاكيزگى است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: بِالْوَرَعِ يَتَزَكَّى الْمُؤْمِنُ. (تصنيف غرر الحكم ص 274)
مؤمن به پارسایى پاكيزه میشود.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: وَرَعُ الْمَرْءِ يُنَزِّهُهُ عَنْ كُلِّ دَنِيَّةٍ. (تصنيف غرر الحكم ص 275)
پارسايىِ انسان، او را از هر گونه پستى دور مىكند.
5-3- بندگی
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا يَنْفَعُ اجْتِهَادٌ لَا وَرَعَ فِيهِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 308)
کوشش در عبادت، بدون پارسایى سودی ندارد.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ تَوَرَّعَ حَسُنَتْ عِبَادَتُهُ. (تصنيف غرر الحكم ص 274)
کسی که پارسایی کند، عبادتش نیکو شود.
اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: عَلَيْكَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَ الِاجْتِهَادِ فِي دِينِكَ وَ اعْلَمْ أَنَّهُ لَا يُغْنِي عَنْكَ اجْتِهَادٌ لَيْسَ مَعَهُ وَرَعٌ. (بحار الأنوار ج 67 ص 308)
بر تو باد به تقوای الهی و کوشش در کار دین! و بدان کوششی که همراه با پارسایی نباشد، به درد تو نمیخورد!
5-4- نزدیکی به درگاه الهی
يَزِيدَ بْنِ خَلِيفَةَ: وَعَظَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) فَأَمَرَ وَ زَهَّدَ ثُمَّ قَالَ عَلَيْكُمْ بِالْوَرَعِ فَإِنَّهُ لَا يُنَالُ مَا عِنْدَ اللَّهِ إِلَّا بِالْوَرَعِ.(بحار الأنوار ج 67 ص 297)
یزید بن خلیفه: امام صادق (علیه السّلام) ما را موعظه و امر کرد و به زهد ترغیب کرد. سپس فرمود: بر شما باد به پارسایی! که فقط از طریق پارسایی است که میشود به آنچه نزد خدا است، رسید.
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: فِيمَا نَاجَى اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بِهِ مُوسَى صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ يَا مُوسَى مَا تَقَرَّبَ إِلَيَّ الْمُتَقَرِّبُونَ بِمِثْلِ الْوَرَعِ عَنْ مَحَارِمِي فَإِنِّي أَمْنَحُهُمْ جَنَّاتِ عَدْنِي لَا أُشْرِكُ مَعَهُمْ أَحَداً. (بحار الأنوار ج 67 ص 308)
در سفارشهای خداوند به موسی بن عمران (علیه السّلام) آمده است: ای موسی! بهترین راه قُرب و نزدیکی به من، پارسايى و پرهیز از محرمات من است و کسانی که از طریق ترک حرامها به من نزدیک میشوند، من جنّات عدن را در اختیار آنان قرار داده و در این بهشت عدن احدی را با آنان شریک نمیکنم.
5-5- یاری اهل بیت علیهم السلام با پارسایی
اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَعِينُونَا بِالْوَرَعِ فَإِنَّهُ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْكُمْ بِالْوَرَعِ كَانَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ فَرَجاً إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ {وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً.} (نساء/ 69) فَمِنَّا النَّبِيُّ وَ مِنَّا الصِّدِّيقُ وَ الشُّهَدَاءُ وَ الصَّالِحُونَ.(بحار الأنوار ج 67 ص 301)
با پارسایی ما را یاری کنید! هر که خدای خود را با پارسایی ملاقات کند، خداوند عزیز و بلندمرتبه، برای او گشایشی مقرر فرماید که خود در قرآن فرموده است: { هر آن کس که خدا و رسولش را اطاعت کند، چنین افرادی با پیغمبران و صدیقین و شهدا و نیکانند و اینان چه رفقای خوبی هستند.} از ما است پیامبر، از ما است صدیق (علی علیه السّلام) و شهدا و شایستگان.
عَلِيِّ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ أَبِيهِ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) فَدَخَلَ عِيسَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْقُمِّيُّ فَرَحَّبَ بِهِ وَ قَرَّبَ مَجْلِسَهُ ثُمَّ قَالَ يَا عِيسَى بْنَ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ مِنَّا وَ لَا كَرَامَةَ مَنْ كَانَ فِي مِصْرٍ فِيهِ مِائَةُ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ وَ كَانَ فِي ذَلِكَ الْمِصْرِ أَحَدٌ أَوْرَعَ مِنْهُ. (بحار الأنوار ج 67 ص 300)
ابی زیاد: در نزد امام جعفر صادق (عليه السلام) بودم كه عيسى بن عبداللَّه قمى داخل شد؛ پس حضرت به او فرمود: خوش آمدى! و او را نزديك به خود نشانيد. بعد از آن فرمود كه: اى عيسى بن عبداللَّه! از ما نيست و كرامتى ندارد، هر كه در شهرى باشد كه صد هزار كس يا زيادتر در آن باشند، و در آن شهر يك كس از او پارساتر باشد.
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَمَا وَ اللَّهِ إِنَّكُمْ لَعَلَى دِينِ اللَّهِ وَ مَلَائِكَتِهِ فَأَعِينُونَا عَلَى ذَلِكَ بِوَرَعٍ وَ اجْتِهَادٍ عَلَيْكُمْ بِالصَّلَاةِ وَ الْعِبَادَةِ عَلَيْكُمْ بِالْوَرَعِ. (وسائل الشيعه ج 15 ص 247)
آگاه باشيد كه سوگند به خدا! شما بر دين خدا و فرشتگان او هستيد. پس ما را بر اين دين به وسيلهی پارسايى و كوشش يارى كنيد. بر شما باد به نماز و عبادت! بر شما باد به پارسایی!
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّمَا أَصْحَابِي مَنِ اشْتَدَّ وَرَعُهُ وَ عَمِلَ لِخَالِقِهِ وَ رَجَا ثَوَابَهُ هَؤُلَاءِ أَصْحَابِي. (وسائل الشيعه ج 15 ص 244)
ياران من كسانى هستند كه: پارسايى آنان زياد است و براى [رضاى] آفريننده خود كار مىكنند و اميد ثواب او را دارند، اينان ياران من هستند.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ أَحَبَّنَا فَلْيَعْمَلْ بِعَمَلِنَا وَ لْيَسْتَعِنْ بِالْوَرَعِ فَإِنَّهُ أَفْضَلُ مَا يُسْتَعَانُ بِهِ فِي أَمْرِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 306)
کسی که ما را دوست دارد، باید در عملِ خود، مانند ما باشد و به وسیلهی پارسايى کمک طلب کند که بهترین کمک و عامل سعادت در دنیا و آخرت، پارسايى است.
اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا تُنَالُ وَلَايَتُنَا إِلَّا بِالْعَمَلِ وَ الْوَرَعِ. (وسائل الشيعه ج 15 ص 247)
كسى به ولايت ما نمىرسد، مگر با عمل [شايسته] و پارسايى.
5-6- بهشت
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا يَجْمَعُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِمُؤْمِنٍ الْوَرَعَ وَ الزُّهْدَ فِي الدُّنْيَا إِلَّا رَجَوْتُ لَهُ الْجَنَّةَ. (بحار الأنوار ج 67 ص 307)
خداوند عزیز و بلندمرتبه، براى مؤمنى در دنيا، پارسايى و زهد را جمع نمىكند، مگر اينكه من اميد بهشت را براى او دارم.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: نَيْلُ الْجَنَّةِ بِالتَّنَزُّهِ عَنِ الْمَآثِمِ. (تصنيف غرر الحكم ص 273)
رسيدن به بهشت، پاكيزه بودن از گناهان است.
5-7- آسانی حساب در قیامت
اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: كَانَ فِيمَا نَاجَى اللَّهُ بِهِ مُوسَى (عَلَيْهِ السَّلَامُ) أَنْ يَا مُوسَى أَبْلِغْ قَوْمَكَ أَنَّهُ مَا تَعَبَّدَ لِيَ الْمُتَعَبِّدُونَ بِمِثْلِ الْوَرَعِ عَنْ مَحَارِمِي قَالَ مُوسَى فَمَا ذَا أَثَبْتَهُمْ عَلَى ذَلِكَ قَالَ إِنِّي أُفَتِّشُ النَّاسَ عَنْ أَعْمَالِهِمْ وَ لَا أُفَتِّشُهُمْ حَيَاءً مِنْهُمْ. (بحار الأنوار ج 67 ص 307)
در ضمن مناجات و گفتگویی که خدا با موسی (علیه السلام) دارد، چنین آمده است: ای موسی! به امّت خود بگو که هیچ عبادت کنندهای مرا عبادت نکرده، مثل عبادتی که ورع و پرهیز از محرمات من باشد. موسی عرض کرد: خدایا! چه پاداشی به آنان عنایت میفرمایی؟ خطاب رسید: (در آخرت) از اعمال تمام مردم دقیقا بازرسی خواهم کرد، ولی از اهل تقوا (همان طوری که آنان از من شرم و حیا داشتند.) شرم کرده و تفتیش نمیکنم.
5-8- تقوا
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرَعُ أَسَاسُ التَّقْوَى. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
پارسایی، پایهی تقوی است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرَعُ شِعَارُ الْأَتْقِيَاءِ. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
پارسايى، شعار پرهیزکاران است.
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: اتَّقُوا اللَّهَ وَ صُونُوا دِينَكُمْ بِالْوَرَعِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 308)
تقواى خدا داشته باشيد و دين خود را با پارسايى حفظ كنيد!
5-9- ایمان
عَنْ أَبَانِ بْنِ سُوَيْدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) قَالَ: قُلْتُ مَا الَّذِي يُثْبِتُ الْإِيمَانَ فِي الْعَبْدِ قَالَ الَّذِي يُثْبِتُهُ فِيهِ الْوَرَعُ وَ الَّذِي يُخْرِجُهُ مِنْهُ الطَّمَعُ. (بحار الأنوار ج 67 ص 304)
ابان بن سوید می گوید: از حضرت صادق (علیه السّلام) پرسیدم: چه چیز است که ایمان را پایدار و محکم میکند؟ فرمود: آنچه که ایمان بنده را ثابت و محکم میکند، پارسایی است و آنچه که بنده را از ایمان بیرون میبرد، طمع و آزمندی است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: جَمَالُ الْمُؤْمِنِ وَرَعُهُ. (تصنيف غرر الحكم ص 269)
زيبايىِ مؤمن، پارسايى اوست.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: زَيْنُ الْإِيمَانِ الْوَرَعُ. (تصنيف غرر الحكم ص 269)
زینت ایمان، پارسایی است.
5-10- دینداری
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: دَلِيلُ دِينِ الْعَبْدِ وَرَعُهُ. (تصنيف غرر الحكم ص 271)
دلیل دین بنده، پارسایی اوست.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: جَمَالُ الدِّينِ الْوَرَعُ. (تصنيف غرر الحكم ص 271)
پارسایی، زیبایی دین است.
5-11- رسیدن به نعمات الهی
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَنْ أُجْدِي أَحد [أَبَداً] عَنْ أَحَدٍ شَيْئاً إِلَّا بِالْعَمَلِ وَ لَنْ تَنَالُوا مَا عِنْدَ اللَّهِ إِلَّا بِالْوَرَعِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 308)
کسی در حق کسی سودمند نخواهد بود، مگر با عمل؛ و شما به آنچه که نزد خدا است نمیرسید، مگر با پارسایى.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَنْفَعُ شَيْءٍ الْوَرَعُ. (تصنيف غرر الحكم ص 269)
سودمندترين چيز، پارسایی است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرَعُ مُجِلٌّ. (تصنيف غرر الحكم ص 274)
پارسایی، بزرگ کننده است.
5-12- دوری از موارد شبههناک
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَوْرَعُ النَّاسِ مَنْ وَقَفَ عِنْدَ الشُّبْهَةِ. (بحار الأنوار ج 67 ص 305)
پرهیزکارترین مردم کسی است که در برابر امور شبههناک خودداری کند.
5-13- دعوت به دین با پارسایی
عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) قَالَ: دَخَلَ سَمَاعَةُ بْنُ مِهْرَانَ عَلَى الصَّادِقِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) فَقَالَ لَهُ يَا سَمَاعَةُ وَ ذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَى أَنْ قَالَ وَ اللَّهِ لَا يَدْخُلُ النَّارَ مِنْكُمْ أَحَدٌ فَتَنَافَسُوا فِي الدَّرَجَاتِ وَ أَكْمِدُوا عَدُوَّكُمْ بِالْوَرَعِ. (وسائل الشيعه ج 15 ص 248)
امام هادی (عليه السّلام) از پدران بزرگوارش روايت كند: سماعة بن مهران بر امام صادق (عليه السّلام) وارد شد امام به او فرمود: اى سماعه! – و حديث گذشته را بيان کرد – تا آنجا كه فرمود: به خدا سوگند، كسى از شما به دوزخ نمىرود! پس در [يافتن] درجات [بهشت] با يك ديگر رقابت كنيد و دشمنانتان را با پارسایی افسرده خاطر سازيد.
اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: كُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِغَيْرِ أَلْسِنَتِكُمْ لِيَرَوْا مِنْكُمُ الْوَرَعَ وَ الِاجْتِهَادَ وَ الصَّلَاةَ وَ الْخَيْرَ فَإِنَّ ذَلِكَ دَاعِيَةٌ. (بحار الأنوار ج 67 ص 303)
مردم را با غير زبانتان (يعنى با كردارتان) بخوانيد تا از شما پارسايى و كوشش و نماز و خوبى را ببينند؛ زيرا اين امور آنان را [به سوى حق] فرا مىخواند.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: قُرِنَ الْوَرَعُ بِالتُّقَى. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
پارسایی با پرهيزگارى همراه قرار داده شده است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: كَثْرَةُ التُّقَى عُنْوَانُ وُفُورِ الْوَرَعِ. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
تقواى فراوان، نشانهی فراوانى پارسايى است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: وَ نِعْمَ رَفِيقُ التَّقْوَى الْوَرَعُ. (تصنيف غرر الحكم ص 268)
و پارسايى براى تقوى، خوب رفيقی است.
5-14- موفقیت در آداب پارسایی
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرَعُ مِصْبَاحُ نَجَاحٍ. (تصنيف غرر الحكم ص 271)
پارسایی،چراغ نیکبختی است.
5-15- اصلاح دینداری
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: سِيَاسَةُ الدِّينِ بِحُسْنِ الْوَرَعِ وَ الْيَقِينِ. (تصنيف غرر الحكم ص 271)
سیاست دین، توانایى آن در ادارهی مردم، با نیکویى پارسایى و یقین است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْوَرَعُ يُصْلِحُ الدِّينَ وَ يَصُونُ النَّفْسَ وَ يُزَيِّنُ الْمُرُوَّةَ. (تصنيف غرر الحكم ص 271)
پارسایی، دین را اصلاح و نفس را محافظت میکند و بر جوانمردی میافزاید.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: بِصِدْقِ الْوَرَعِ يُحْصَنُ الدِّينُ. (تصنيف غرر الحكم ص 271)
با پارسایىِ راستین، دین نگهداشته مىشود.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: ثَمَرَةُ الْوَرَعِ صَلَاحُ النَّفْسِ وَ الدِّينِ. (تصنيف غرر الحكم ص 271)
ثمرهی پارسايى، درست شدن نفْس و دين است.
6- ورع و شکر نعمت
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: شُكْرُ كُلِّ نِعْمَةٍ الْوَرَعُ عَمَّا حَرَّمَ اللَّهُ. (بحار الأنوار ج 67 ص 307)
سپاسگزاری از هر نعمتی، به این است که انسان از محرمات الهی بپرهیزد.
7- آفات پارسایی
7-1- طمع
اَلحُسَینُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: سُئِلَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ (صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ) مَا ثَبَاتُ الْإِيمَانِ فَقَالَ الْوَرَعُ فَقِيلَ لَهُ مَا زَوَالُهُ قَالَ الطَّمَعُ. (بحار الأنوار ج 67 ص 305)
از امیر مؤمنان (علیه السّلام) سؤال شد: استحکام ایمان به چه چیز بسته است؟ فرمود: پارسایی. عرض شد: زوال و ناپایداری آن به چیست؟ فرمود: طمع.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: رَأْسُ الْوَرَعِ تَرْكُ الطَّمَعِ. (تصنيف غرر الحكم ص 272)
قلهی پارسايى، ترك طمع است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: صَلَاحُ الْإِيمَانِ الْوَرَعُ وَ فَسَادُهُ الطَّمَعُ. (تصنيف غرر الحكم ص 272)
سلامتی دین، پارسایی، و تباهی آن، آزمندی است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: عَلَيْكَ بِالْوَرَعِ وَ إِيَّاكَ وَ غُرُورَ الطَّمَعِ فَإِنَّهُ وَخِيمُ الْمَرْتَعِ. (تصنيف غرر الحكم ص 272)
بر تو باد پارسایی! بپرهیز از غرور طمع که آن مرتع فریب است.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: وَرَعٌ يُنْجِي خَيْرٌ مِنْ طَمَعٍ يُرْدِي. (تصنيف غرر الحكم ص 272)
پرهیزی که انسان را نجات دهد،بهتر است از طمعی که او را هلاک کند.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: وَرَعٌ يُعِزُّ خَيْرٌ مِنْ طَمَعٍ يُذِلُّ. (تصنيف غرر الحكم ص 272)
پارسایى كه عزّت آورد، بهتر از طمعى است كه خوار گرداند.
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: يُفْسِدُ الطَّمَعُ الْوَرَعَ وَ الْفُجُورُ التَّقْوَى. (تصنيف غرر الحكم ص 272)
آزمندى، پارسایى را و گنهكارى، پرهيزكارى را از بين مىبرد.
7-2- گمراهی در آداب پارسایی
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لَا وَرَعَ مَعَ غَيٍّ. (تصنيف غرر الحكم ص 275)
پارسايىِ توأم با گمراهی، محقق شدنی نیست.
7-3- کمی قناعت
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: آفَةُ الْوَرَعِ قِلَّةُ الْقَنَاعَةِ. (تصنيف غرر الحكم ص 274)
آفت پارسايى، اندك بودن قناعت است.
7-4- خفیف شدن
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ تَعَرَّى عَنِ الْوَرَعِ ادَّرَعَ جِلْبَابَ الْعَارِ. (تصنيف غرر الحكم ص 270)
هر كه از پرهيزگارى برهنه شود، پيراهن ننگ و عیب را بپوشد.
7-5- تباهی دین
أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَفْسَدَ دِينَهُ مَنْ تَعَرَّى عَنِ الْوَرَعِ. (تصنيف غرر الحكم ص 271)
کسى که از پارسایى برهنه گردد، دین خود را تباه کرده است.
ثبت دیدگاه