آداب توبه و استغفار

 

چکیده

خداوند به کسانی که نافرمانی می کنند، فرصت بازگشت به راه فرمانبری داده است و آنان می‌توانند به وسیله‌ی استغفار بازگشت خود را اعلام کنند. آداب توبه و استغفار اهمیت و شیوه‌ی بازگشت را به انسان ها آموزش می‌دهد. توبه و استغفار دارای آثار فراوان دنیوی و اخروی می‌باشد.

 

واژه های مرتبط

توبه، استغفار، گناه، حرام، توبه، آمرزش، رحمت

 

۱- معنی و مفهوم توبه و استغفار

توبه به معنای بازگشت به سوی خدا می‌باشد و استغفار (طلب آمرزش)، از ریشه‌ی غفران در اصل به معنای پوشیدن چیزی می‌آید که انسان را از آلودگی نگهدارد؛ بنابراین، استغفار، درخواست مصونیت از عذاب با گفتار و رفتار است. (مفردات فی غریب القرآن)

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: التّوبَةُ نَدَمٌ بِالْقَلْبِ وَ اسْتِغْفارٌ بِاللِّسانِ وَ تَرْكٌ بِالْجَوارِحِ، وَ اِضمارٌ أنْ لایَعُودَ. (غررالحکم ص ۱۱۶)

توبه عبارت است از: پشیمانی در دل، استغفار با زبان، ترک گناه در عمل و تصمیم بر عدم ارتکاب مجدّد آن.

 

۲- اهمیّت توبه و استغفار

اَللهُ تَعالی:‏ وَ تُوبُوا إِلَی اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ. (نور/۳۱)

و ای اهل ایمان، همه به درگاه خدا توبه کنید، باشد که رستگار شوید.

 

اَللهُ تَعالی:‏ رَبَّنَا إِنَّنَا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِلْإِيمَانِ أَنْ آمِنُوا بِرَبِّكُمْ فَآمَنَّا  رَبَّنَا فَاغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَ كَفِّرْ عَنَّا سَيِّئَاتِنَا وَ تَوَفَّنَا مَعَ الْأَبْرَارِ. (آل عمران/۱۹۳)

پروردگارا! ما صدای آن منادی که خلق را به ایمان فرا می‌خواند که به پروردگارتان ایمان آورید، شنیدیم و ایمان آوردیم، پروردگارا! از گناهان ما درگذر و زشتی کردار ما را بپوشان و هنگام جان سپردن ما را با نیکان و صالحان محشور گردان.

 

اَللهُ تَعالی:‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَی اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحًا عَسَی رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَ يُدْخِلَكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ يَوْمَ لَا يُخْزِي اللَّهُ النَّبِيَّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ  نُورُهُمْ يَسْعَی بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ بِأَيْمَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَ اغْفِرْ لَنَا إِنَّكَ عَلَی كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ. (تحریم/۸)

ای مؤمنان! به پیشگاه خدا توبه کنید، توبه‌ای خالص [که شما را از بازگشت به گناه بازدارد]؛ امید است پروردگارتان گناهانتان را از شما محو کند و شما را به بهشت‌هایی که از زیرِ [درختانِ] آن نهرها جاری است، درآورد، در آن روزی که خدا پیامبر و کسانی که با او ایمان آورده‌اند، خوار نمی‌کند، نورشان پیشاپیش آنان و از سوی راستشان شتابان حرکت می‌کند، می گویند: پروردگارا! نور ما را برای ما کامل کن و ما را بیامرز که تو بر هر کاری توانایی.

 

اَللهُ تَعالی:‏ وَ الَّذينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَ مَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللَّهُ وَ لَمْ يُصِرُّوا عَلی‏ ما فَعَلُوا وَ هُمْ يَعْلَمُونَ. (آل عمران/ ۱۳۵)

و آن كسان كه چون مرتكب كاری زشت شوند يا به خود ستمی كنند، خدا را ياد می‏كنند و برای گناهان خويش آمرزش می‏خواهند و كيست جز خدا كه گناهان را بيامرزد؟ و چون به زشتی گناه آگاهند در آنچه می‏كردند پای نفشارند.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:‏‏ يَا مَعَاشِر النِّسَاء تَصَدَّقْنَ وَ أَكْثِرْنَ الِاسْتِغْفَارَ فَإِنِّي رَأَيْتُكُنَّ أَكْثَرَ أَهْلِ النَّارِ. (مستدرک الوسائل ج ۱۴ ص ۳۰۹)

ای بانوان صدقه بدهید و زیاد استغفار کنید که من بیشتر اهل آتش را از شما زنان دیدم.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:‏‏ مَا مِنَ الدُّعَاءِ شَيْ‏ءٌ أَفْضَلَ مِنَ الِاسْتِغْفَار. (مستدرک الوسائل ج ۵ ص ۳۱۸)

هیچ دعایی برتر و با فضیلت‌تر از استغفار نیست.

 

اَلحَسَنُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: التَّقْوَی‏ بابُ كُلِّ تَوبَةٍ. (بحارالانوار ج ٧۵ ص ١١٠)

تقوا و پرهیزکاری، درِ ورودی هر گونه توبه و انابه است.

 

۳- استغفار پیامبران

اَللهُ تَعالی:‏ وَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفُوراً رَحيماً. (نساء/ ۱۰۶).

و از خدا آمرزش بخواه كه او آمرزنده و مهربان است.

 

اَللهُ تَعالی:‏ قالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤالِ نَعْجَتِكَ إِلی‏ نِعاجِهِ وَ إِنَّ كَثيراً مِنَ الْخُلَطاءِ لَيَبْغي‏ بَعْضُهُمْ عَلی‏ بَعْضٍ إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ قَليلٌ ما هُمْ وَ ظَنَّ داوُدُ أَنَّما فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَ خَرَّ راكِعاً وَ أَنابَ. (ص/ ۲۴)

داود گفت: او كه ميش تو را از تو می‏خواهد تا به ميشهای خويش بيفزايد بر تو ستم می‏كند. و بسياری از شريكان جز كسانی كه ايمان آورده‌‏اند و كارهای شايسته كرده‌‏اند- و اينان نيز اندك هستند- بر يكديگر ستم می‏كنند. و داود دانست كه او را آزموده‌‏ايم. پس از پروردگارش آمرزش خواست و به ركوع درافتاد و توبه كرد.

 

اَللهُ تَعالی:‏ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ‏ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَ الْإِبْكارِ. (غافر/ ۵۵)

صبر كن كه وعده خدا حق است. برای گناهت آمرزش بخواه و هر شامگاه و بامداد، به ستايش پروردگارت تسبيح بگوی.

‏

3-۱ وسیله جویی برای استغفار

اَللهُ تَعالی:‏ قالُوا يا أَبانَا اسْتَغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا إِنَّا كُنَّا خاطِئينَ. (یوسف/۹۷)

گفتند: ای پدر برای گناهان ما آمرزش بخواه كه ما خطاكار بوده ‏ايم.

 

اَللهُ تَعالی:‏ وَ إِذا قيلَ لَهُمْ تَعالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُؤُسَهُمْ وَ رَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَ هُمْ مُسْتَكْبِرُونَ.(منافقون/ ۵)

چون به آنها گفته شود كه بياييد تا پيامبر خدا برايتان آمرزش بخواهد، سرمی‏‌پيچند. می‏بينی كه اعراض و گردنكشی می‏‌كنند.

 

اَللهُ تَعالی:‏ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِيمًا. (نسا/۶۴)

و اگر هنگامی که آنان (گروه منافق) بر خود ستم کردند به تو رجوع می‌کردند و از کردار خود به خدا توبه نموده و تو هم برای آنها استغفار می‌کردی و از خدا آمرزش می‌خواستی، در این حال البته خدا را توبه‌پذیر و مهربان می‌یافتند.

 

۴- استغفار برای خود

اَللهُ تَعالی: ‏… رَبَّنا وَ لا تُحَمِّلْنا ما لا طاقَةَ لَنا بِهِ وَ اعْفُ عَنَّا وَ اغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا أَنْتَ مَوْلانا فَانْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْكافِرينَ. ( بقره/ ۲۸۶)

ای پروردگار ما، آن گونه كه بر امّتهای پيش از ما تكليف گران نهادی، تكليف گران بر ما منه و آنچه را كه طاقت آن نداريم، بر ما تكليف مكن. گناه ما ببخش و ما را بيامرز و بر ما رحمت آور. تو مولای ما هستی. پس ما را بر گروه كافران پيروز گردان.

 

اَللهُ تَعالی:‏ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا في‏ أَمْرِنا وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَی الْقَوْمِ الْكافِرينَ… (آل عمران/ ۱۴۷)

ای پروردگار ما، گناهان ما را و زياده‏رويهای ما را در كارها بيامرز و ما را ثابت‏‌قدم گردان و در برابر كافران ياری كن….

 

اَللهُ تَعالی:‏….رَبِّ اغْفِرْ لي‏ وَ لِأَخي‏ وَ أَدْخِلْنا في‏ رَحْمَتِكَ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمينَ. (ااعراف/ ۱۵۱)

….ای پروردگار من، مرا و برادرم را بيامرز و ما را در رحمت خويش داخل كن كه تو مهربان‏ترين مهربانانی.

 

اَللهُ تَعالی:‏ وَاسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي رَحِيمٌ وَدُودٌ. (هود/۹۰)

از پروردگارتان آمرزش بطلبید، سپس به سوی او بازگردید؛ زیرا پروردگارم مهربان و بسیار دوستدار [توبه کنندگان] است.

 

اَللهُ تَعالی:‏ وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ. (مومنون/۱۱۸)

و بگو: پروردگارا! [مرا] بیامرز و [بر من] رحم کن و تو بهترین رحم کنندگانی.

 

اَللهُ تَعالی:‏… لَوْلَا تَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ. (نمل/۴۶)

چرا از خدا درخواست آمرزش نمی کنید تا مورد رحمت قرار گیرید؟!

 

اَللهُ تَعالی:‏ وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ. (ممتحنه/۵)

ما را بیامرز که همانا تو توانای شکست ناپذیر و حکیمی.

 

اَللهُ تَعالی:‏ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ  إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا. (نصر/۳)

پس پروردگارت را همراه با سپاس و ستایش تسبیح گوی، و از او آمرزش بخواه، که او همواره توبه پذیر است.

 

۵- استغفار برای دیگران

5-۱- استغفار پیامبران برای دیگران

اَللهُ تَعالی:‏ قالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحيمُ (یوسف/ ۹۸)

گفت: از پروردگارم برای شما آمرزش خواهم خواست، او آمرزنده و مهربان است‏.

 

اَللهُ تَعالی:‏ رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ. (ابراهیم/ ۴۱)

ای پروردگار ما، مرا و پدر و مادرم و همه مؤمنان را در روز شمار بيامرز.

 

اَللهُ تَعالی:‏… فَإِذَا اسْتَأْذَنُوكَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللَّهَ  إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ. (نور/۶۲)

… پس هنگامی كه از تو برای پاره‏ای از كارهايشان رخصت خواستند، به هر يك از آنان كه خواهی رخصت بده و برايشان از خدا آمرزش بخواه، كه خدا آمرزنده و مهربان است.

 

اَللهُ تَعالی:‏ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ. (محمد/۱۹)

و برای زنان و مردان مؤمن طلب آمرزش کن.

 

اَللهُ تَعالی:‏ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِنًا وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَلَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا تَبَارًا. (نوح/۲۸)

پروردگارا! مرا و پدر و مادرم را و هر کس که با ایمان به خانه ام درآید و همه مردان و زنان با ایمان را بیامرز، و ستمکاران را جز هلاکت میفزای.

 

اَللهُ تَعالی:‏… فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ… (آل عمران/۱۵۹)

بنابراین از آنان گذشت کن، و برای آنان آمرزش بخواه.

 

اَللهُ تَعالی:‏ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ. (ممتحنه/۱۲)

و از خدا برای آنان آمرزش بخواه؛ زیرا خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.

 

5-۲- استغفار فرشتگان برای دیگران

اَللهُ تَعالی:‏ تَكَادُ السَّمَاوَاتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَالْمَلَائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ أَلَا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ. (الشوری/ ۵)

نزديك است كه آسمانها بر فراز يكديگر در هم شكنند و فرشتگان به ستايش پروردگارشان تسبيح می‏گويند و برای ساكنان زمين آمرزش می‏طلبند. آگاه باشيد كه خدا آمرزنده و مهربان است.

 

اَللهُ تَعالی:‏ الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُونَ بِهِ وَيَسْتَغْفِرُونَ لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَحْمَةً وَعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تَابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ. (غافر/۷)

فرشتگانی که عرش را حمل می کنند و آنان که پیرامون آن هستند، همراه سپاس و ستایش، پروردگارشان را تسبیح می گویند و به او ایمان دارند و برای اهل ایمان آمرزش می طلبند، [و می گویند:] پروردگارا! از روی رحمت و دانش همه چیز را فرا گرفته ای، پس آنان را که توبه کرده اند و راه تو را پیروی نموده اند بیامرز، و آنان را از عذاب دوزخ نگه دار.

 

5-۳- استغفار مؤمنان برای دیگران

اَللهُ تَعالی:‏ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ. (حشر/۱۰)

ای پروردگار ما، ما و برادران ما را كه پيش از ما ايمان آورده‌‏اند بيامرز و كينه كسانی را كه ايمان آورده‌‏اند، در دل ما جای مده. ای پروردگار ما، تو مشفق و مهربان هستی.

 

۶-مهلت توبه

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:‏‏ مَنْ تَابَ إِلَی اللَّهِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَنَةٍ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَلَا وَ سَنَةٌ كَثِيرٌ مَنْ تَابَ إِلَی اللَّهِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِشَهْرٍ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ قَالَ شَهْرٌ كَثِيرٌ مَنْ تَابَ إِلَی اللَّهِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِجُمْعَةٍ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ قَالَ وَ جُمْعَةٌ كَثِيرٌ مَنْ تَابَ إِلَی اللَّهِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِيَوْمٍ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ قَالَ وَ يَوْمٌ كَثِيرٌ مَنْ تَابَ إِلَی اللَّهِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَاعَةٍ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ وَ سَاعَةٌ كَثِيرٌ مَنْ تَابَ إِلَی اللَّهِ قَبْلَ أَنْ يُغَرْغِرَ بِالْمَوْتِ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ.(مستدرک الوسائل ج ۱۲ ص ۱۴۵)

هر کس یکسال قبل از مرگش توبه کند خدا توبه اورا می‌پذیرد، سپس فرمود یکسال زیاد است، کسی که یک ماه قبل از مرگش توبه کند خدا توبه اورا می‌پذیرد سپس افزود یک ماه نیز زیاد است کسی که یک جمعه یک هفته قبل از مرگش توبه کند توبه او مورد قبول خداوند واقع میشود، باز افزود یک جمعه زیاد است کسی که یک روز قبل از مرگش توبه کند خداوند توبه اش را پذیرا می‌شود، باز فرمود یک روز نیز زیاد است! کسی که یک ساعت قبل از مرگش توبه کند خداوند توبه او را می‌پذیرد سپس افزود یک ساعت هم زیاد است! کسی که قبل از آن که جانش به گلو رسد (در آخرین لحظه حیات و در حال احتضار) توبه کند خداوند توبه او را می‌پذیرد!

 

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْعُمُرُ الَّذِي أَعْذَرَ اللَّهُ فِيهِ إِلَی ابْنِ آدَمَ، سِتُّونَ سَنَة. (نهج البلاغه حکمت ۳۲۶)

مدت عمری كه خداوند عذر فرزند آدم را در آن می پذيرد، شصت سال است.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:‏‏ لاتُؤَخِّرِ التَّوبَةَ فَاِنَّ المَوتَ یَأتی بَغتَةً. (بحار الانوار ج ۱۳ ص ۴۲۶)

توبه را (هیچ‌وقت) به تأخیر مینداز که لحظة مرگ بی‌خبر و ناگهانی می‌رسد.

 

۷- سهل انگاری در توبه

اَلجَوادُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: تَأخیرُ التّوبَةِ إِغترارٌ. (بحار الانوار ج ۷۰ ص ۳۶۵)

(سهل‌انگاری در توبه) و به تأخیر انداختن آن، یک خُدعه و عمل فریبکارانه است.

 

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: لادینَ لِمُسوِّفٍ بِتَوبَتِه! (غررالحکم ص ۷۷۷)

کسی که توبه را به تأخیر می‌اندازد و امروز و فردا می‌کند دین و ایمان ندارد!

 

۸- آثار استغفار

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: تَعَطّروا بِالاِستغفارِ وَلا تَفضَحَنَّكُم رَوائِحُ الذُّنوبِ! (بحار الانوار ج ۶ ص ۲۲)

خود را با استغفار معطر کنید تا بوی بد گناه شما را رسوا نکند.

 

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الذُّنوبُ اَلدّاءُ وَ الدّواءُ اَلاستِغفارُ وَ الشِفاءُ أَن لاتَعُودَ. (غرر الحکم ص ۱۰۳)

گناهان درد است و دوای آن استغفار، و شفا و بهبودی عدم ارتکاب مجدد آن است.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: اِذا تابَ العَبدُ تَوبَةً نَصوحاً أحَبَّهُ اللهُ فَسَتَرَ عَلَیهِ فی‌الدُّنیا والآخرة.(بحار الانوار ج ۷ ص ۳۱۷)

چون بنده توبه نصوح کند، خدا او را دوست دارد و در دنیا و آخرت بر او پرده پوشی کند.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: اِنَّ اللهَ یُحِبُّ العَبدَ المُفَتِّنَ التَّوّابَ وَ مَن لَم یَكُن ذلِكَ مِنهُ كانَ أفضَل. (اصول کافی ج ۲ ص ۴۳۵)

خداوند بنده‌ای که به گناه آلوده بوده و مرتب در حال توبه است دوست می‌دارد. البته آن کس که گناه نکرده از او افضل و بالاتر است.

 

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: تَعَطَّرُوا بِالاسْتِغْفَار.(بحار الانوار ج ۶ ص۲۲)

خودتان را با استغفار معطر سازید.

 

8-1- اجابت دعا

اَللهُ تَعالی:‏ قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِي وَهَبْ لِي مُلْكًا… • فَسَخَّرْنَا لَهُ… (ص/ ۳۵و۳۶)

گفت : پروردگارا! مرا ببخش و حكومتی به من عطا كن كه بعد از من سزاوار هيچ كس نباشد،… پس ما مسخّر او ساختيم.

 

8-۲- افزایش قدرت

اَللهُ تَعالی:‏ وَيَا قَوْمِ اسْتَغْفِرُواْ رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاء عَلَيْكُم مِّدْرَارًا وَيَزِدْكُمْ قُوَّةً إِلَی قُوَّتِكُمْ… (هود/۵۲)

و ای قوم من! از پروردگارتان طلب آمرزش كنيد، سپس به‌سوی او باز گرديد، تا باران را پی در پی بر شما بفرستد؛ ونيرويی بر نيرويتان بيفزايد.

 

8-۳ – امداد با فرزند و مال

اَللهُ تَعالی:‏ فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا • وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَارًا. (نوح/۱۰و۱۲)

و گفتم: از پروردگار خويش آمرزش بطلبيد كه او بسيار آمرزنده است، و شما را با اموال و فرزندان فراوان كمک كند و باغ‌های سرسبز و نهرهای جاری در اختيارتان قرار دهد.

 

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: أَكْثِرُوا الِاسْتِغْفَارَ تَجْلِبُوا الرِّزْق‏ (بحارالانوار ج ۹۰ ص ۲۷۸)

زیاد استغفار گویید و از خدا پوزش بطلبید تا روزی را (به سوی خود) جذب کنید.

 

8-۴- برخورداری از امکانات

اَللهُ تَعالی:‏ وَأَنِ اسْتَغْفِرُواْ رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُواْ إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُم مَّتَاعًا حَسَنًا إِلَی أَجَلٍ مُّسَمًّی… (هود/۳)

و از پروردگار خويش آمرزش بطلبيد؛ سپس به سوی او بازگرديد؛ تا شما را تا مدّت معيّنی، از مواهب خوب زندگی اين جهان، بهره‌مند سازد.

 

8-۵- رحمت خدا

اَللهُ تَعالی:‏ وَاسْتَغْفِرُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ (بقره/۱۹۹)

… و از خداوند، طلب آمرزش كنيد، زيرا خدا آمرزنده مهربان است.

 

اَللهُ تَعالی:‏ أَفَلاَ يَتُوبُونَ إِلَی اللّهِ وَيَسْتَغْفِرُونَهُ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ (مائده/ ۷۴)

آيا به سوی خدا بازنمی‌گردند، و از او طلب آمرزش نمی‌كنند؟! در حالی كه خداوند آمرزنده و مهربان است.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: ما مِن عَبدٍ أذنَبَ ذَنباً فَنَدِمَ عَلَیهِ اِلاّ غَفَراللهُ لَهُ قَبلَ أن یَستَغفِرَ. (بحار الانوار ج ۸۵ ص ۳۶)

هر بنده‌ای که از گناهی که مرتکب شده پشیمان شود، پیش از آنکه استغفار کند خداوند گناهش را می‌آمرزد.

 

8-۶- مصونیت از عذاب

اَللهُ تَعالی:‏ وَمَا كَانَ اللّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ (انفال/۳۳)

… و نيز تا گروهی از آنها استغفار می‌كنند، خدا عذابشان نمی‌كند.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:‏‏  ادْفَعُوا أَبْوَابَ الْبَلَايَا بِالاسْتِغْفَار. (مستدرک الوسائل ج ۵ ص ۳۱۸)
درهای بلاها و گرفتاری ها را به کمک استغفار ببندید.

 

8-۷ – نزول باران

اَللهُ تَعالی:‏ فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا • يُرْسِلِ السَّمَاء عَلَيْكُم مِّدْرَارًا (نوح/۱۰و۱۱)

و گفتم: از پروردگار خويش آمرزش بطلبيد كه او بسيار آمرزنده است، تا باران‌های پربركت آسمان را پی در پی بر شما فرو فرستد.

 

۹-انواع استغفار

اَللهُ تَعالی:‏ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ. (انبیاء/ ۸۷)
هيچ خدايی جز تو نيست، تو منزه هستی و من از ستمكاران هستم.

 

اَللهُ تَعالی:‏… رَبَّنَا آمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ. (مومنون/۱۰۹)
ای پروردگار ما، ايمان آورديم؛ ما را بيامرز، و بر ما رحمت آور كه تو بهترين رحمت آورندگانی.

 

اَللهُ تَعالی:‏… رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي… (قصص/ ۱۶)
ای پروردگار من، من به خود ستم كردم، مرا بيامرز.

 

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ قَالَ فِي دُبُرِ صَلَاةِ الْفَرِيضَةِ قَبْلَ أَنْ يَثْنِيَ رِجْلَيْهِ- أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِي‏ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ* ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ‏ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ غَفَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ ذُنُوبَهُ وَ لَوْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْر. (كافی  ج ۲  ص ۵۲۱)

هر كس بعد از نماز واجب و قبل از آن كه از حالت نماز خارج شده و پايش را تكان دهد، سه بار بگويد: أَسْتَغْفِرُاللهَ الَّذی لا إِلـهَ إِلاّ هُو الْحَیُّ الْقَيُّومُ ذُوالجَلالِ وَ الإِكْرامِ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ (از خداوند، آمرزش می طلبم، خدائی كه معبودی جز او نيست، زنده ای ازلی و ابدی و سرپرستی بی همتا و صاحب جلالت و جوانمردی است به سوی او توبه می كنم) خدای عزوجل گناهش را بيامرزد گرچه (در زيادی) مانند كف دريا باشند.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:‏‏ مَنْ قَالَ حِينَ يَأْوِي إِلَی فِرَاشِهِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ غَفَرَ اللَّهُ ذُنُوبَهُ وَ إِنْ كَانَ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ وَ إِنْ كَانَتْ عَدَدَ وَرَقِ الشَّجَرِ وَ إِنْ كَانَتْ عَدَدَ رَمْل‏ عَالِجٍ وَ إِنْ كَانَتْ عَدَدَ أَيَّامِ. (بحارالأنوار  ج ۷۳  ص ۲۰۴)
هر كس هنگامی كه برای خوابيدن به بستر می رود، سه مرتبه بگويد:  أَسْتَغْفِرُاللهَ الَّذی لا إِلـهَ إِلاّ هُو الْحَیُّ الْقَيُّومُ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ. خداوند همه گناهان او را می بخشد، اگر چه گناهانش مثل كف دريا، به تعداد برگ درختان و ريگ های انباشته بيابان و به عدد روزهای دنيا باشد.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ قَالَ فِي وَتْرِهِ إِذَا أَوْتَرَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّي وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ سَبْعِينَ مَرَّةً وَ وَاظَبَ عَلَی ذَلِكَ حَتَّی تَمْضِيَ سَنَةٌ كَتَبَهُ اللَّهُ عِنْدَهُ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحَارِ وَ وَجَبَتْ لَهُ الْمَغْفِرَةُ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل‏.(بحار الانوار  ج ۸۴  ص ۱۲۰)

هر كس در نماز وتر ( يك ركعت آخر نماز شب، هنگام قنوت ) هفتاد مرتبه بگويد:أَسْتَغْفِرُاللهَ رَبّی وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ و مدّت يك سال هر شب بر آن مداومت نمايد، خداوند در نزد خويش او را از استغفار گويان در سحرگان، می نويسد، و آمرزش و مغفرت خدا برايش واجب می شود.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً أُجِّلَ فِيهَا سَبْعَ سَاعَاتٍ مِنَ النَّهَارِ فَإِنْ قَالَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِي‏ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُ‏ الْقَيُّومُ‏ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ لَمْ تُكْتَبْ عَلَيْهِ. (كافی  ج ۲  ص ۴۳۷)

كسی كه مرتكب گناهی می گردد، هفت ساعت به او مهلت داده می شود، اگر سه مرتبه گفت : أَسْتَغْفِرُاللهَ الَّذی لا إِلـهَ إِلاّ هُو الْحَیُّ الْقَيُّومُ.  “از خداوند، طلب آمرزش می كنم، خدائی كه معبودی جز او نيست زنده ای ازلی و ابدی و سرپرستی بی همتا است” آن گناه در نامه عملش نوشته نمی شود.

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ قَالَ بَعْدَ الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَرِيضَةِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ سُبْحَانَ رَبِّي وَ بِحَمْدِهِ وَ أَسْتَغْفِرُ رَبِّي وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ مِائَةَ مَرَّةٍ بَنَی اللَّهُ تَعَالَی لَهُ مَسْكَناً فِي الْجَنَّة. (بحارالانوار ج ۸۷  ص ۱۸)
کسی که بعد از دو رکعت نافله صبح قبل از نماز واجب روز جمعه، صد بار بگوید: سُبْحَانَ رَبِّي وَ بِحَمْدِهِ وَ أَسْتَغْفِرُ رَبِّي وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ. خداوند منزلی در بهشت برایش بنا می کند.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:‏‏ مَا أُهْدِيَ إِلَی الْمَيِّتِ هَدِيَّةٌ وَ لَا أُتْحِفَ تُحْفَةٌ أَفْضَلُ مِنَ الِاسْتِغْفَارِ.(مستدرک الوسائل ج ۲ ص ۱۱۲)

هیچ چیزی به شخص مرده هدیه نمی گردد و هیچ سوغاتی برای او برده نمی شود که برتر از استغفار و طلب آمرزش باشد!

 

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْمَيِّتَ لَيَفْرَحُ بِالتَّرَحُّمِ عَلَيْهِ وَ الِاسْتِغْفَارِ لَهُ كَمَا يَفْرَحُ الْحَيُّ بِالْهَدِيَّةِ تُهْدَی إِلَيْه‏. (بحارالانوار ج ۷۹ ص ۶۲)

به راستی، که ترحم بر مرده و آمرزش طلبیدن برای او باعث خوشحالی او می گردد همان گونه که انسان زنده از هدیه ای که برایش برده می شود خشنود می گردد.

 

۱۰-مراتب توبه

10-1- پشیمانی

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:‏‏ النَّدمُ تَوبَةٌ. (تحف‌العقول ص ٥٥)

پشیمانی از گناه، خود، توبه از گناه است.

 

10-2- آب كردن گوشت روييده از گناه‏

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: (عليه السلام) لِقَائِلٍ قَالَ بِحَضْرَتِهِ “أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ”: ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ، أَ تَدْرِي مَا الِاسْتِغْفَارُ؟ الِاسْتِغْفَارُ دَرَجَةُ الْعِلِّيِّينَ وَ هُوَ اسْمٌ وَاقِعٌ عَلَی سِتَّةِ مَعَانٍ: أَوَّلُهَا النَّدَمُ عَلَی مَا مَضَی، وَ الثَّانِي الْعَزْمُ عَلَی تَرْكِ الْعَوْدِ إِلَيْهِ أَبَداً، وَ الثَّالِثُ أَنْ تُؤَدِّيَ إِلَی الْمَخْلُوقِينَ حُقُوقَهُمْ حَتَّی تَلْقَی اللَّهَ أَمْلَسَ لَيْسَ عَلَيْكَ تَبِعَةٌ، وَ الرَّابِعُ أَنْ تَعْمِدَ إِلَی كُلِّ فَرِيضَةٍ عَلَيْكَ ضَيَّعْتَهَا فَتُؤَدِّيَ حَقَّهَا، وَ الْخَامِسُ أَنْ تَعْمِدَ إِلَی اللَّحْمِ الَّذِي نَبَتَ عَلَی السُّحْتِ فَتُذِيبَهُ بِالْأَحْزَانِ حَتَّی تُلْصِقَ الْجِلْدَ بِالْعَظْمِ وَ يَنْشَأَ بَيْنَهُمَا لَحْمٌ جَدِيدٌ، وَ السَّادِسُ أَنْ تُذِيقَ الْجِسْمَ أَلَمَ الطَّاعَةِ كَمَا أَذَقْتَهُ حَلَاوَةَ الْمَعْصِيَةِ؛ فَعِنْدَ ذَلِكَ تَقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ. (نهج البلاغه حکمت ۴۱)

شخصی در حضور امام عليه السّلام بدون توجه لازم گفت: استغفر اللَّه، امام فرمود مادرت بر تو بگريد، می‏دانی معنای استغفار چيست؟ استغفار درجه والا مقامان است، و دارای شش معنا است، اوّل- پشيمانی از آنچه گذشت، دوّم- تصميم به عدم بازگشت، سوم- پرداختن حقوق مردم‏ چنانكه خدا را پاك ديدار كنی كه چيزی بر عهده تو نباشد، چهارم- تمام واجب‏های ضايع ساخته را به جا آوری، پنجم- گوشتی كه از حرام بر اندامت روييده، با اندوه فراوان آب كنی، چنانكه پوست به استخوان چسبيده گوشت تازه برويد، ششم- رنج طاعت را به تن بچشانی چنانكه شيرينی گناه را به او چشانده بودی، پس آنگاه بگويی، استغفر اللَّه!

 

۱۱- آثار ترک استغفار

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِذَا أَحْدَثَ الْعَبْدُ ذَنْباً جُدِّدَ لَهُ نِعْمَةٌ فَيَدَعُ الِاسْتِغْفَارَ فَهُوَ الِاسْتِدْرَاج. (بحارالانوار ج ۵ ص ۲۱۵)

اگر بنده ای گناه کند، نعمتی بر او تجدید می شود و استغفار را ترک می کند، این استدراج است.

 

أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: تَوَقَّوُا الذُّنُوبَ فَمَا مِنْ بَلِيَّةٍ وَ لَا نَقْصِ رِزْقٍ إِلَّا بِذَنْبٍ حَتَّی الْخَدْشِ وَ الْكَبْوَةِ وَ الْمُصِيبَةِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ‏ وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِير. (بحارالانوار ج ۷۰ ص ۳۵۰)

از گناهان بپرهیزید که هیچ بلا و کمبود روزی‌ای نیست مگر به خاطر گناهی(که انجام می دهید)، حتی خراشی که بر بدن وارد می شود، لغزیدن و به زمین خوردن(شما) و مصیبتی که بر روح و پیکرتان وارد می گردد(آثار گناهان شما است)! خداوند می فرماید: «هر مصیبت و ناراحتی که به شما سرایت می کند به خاطر کردار زشتی است که به دست خود کسب کرده اید و خدا بسیاری از گناهان را می بخشد!»

 

۱۲- آثار ترس از عذاب

اَلسّجادُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَن اَشفَقَ مِنَ النّارِ بادَرَ بِالتَّوبَةِ اِلیَ اللهِ مِن ذُنُوبِهِ و راجَعَ عَنِ المَحارِم. (تحف‌العقول ص ۲۸۹)
کسی که (براستی) از آتش دوزخ می‌ترسد بی‌درنگ از گناهانش به درگاه خداوند توبه می‌کند و از عمل حرام و نا‌بکار خود دست برمی‌دارد.

 

۱‍۳- برترین اوقات استغفار

13-1- سحرگاه

اَللهُ تَعالی:‏ إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ، آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ  إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ مُحْسِنِينَ، كَانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ، وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ (ذاریات/ ۱۵-۱۸)

پرهيزگاران در باغها و كنار چشمه‌ساران باشند، آنچه را خدا ارزانيشان داشته است گرفته‌اند. زيرا پيش از آن نيكوكار بودند، اندكی از شب را می‌خوابيدند، و به هنگام سحر استغفار می‌كردند.

 

اَلرَسُولُ صَلَّی اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ:‏‏ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فِي كُلِّ يَوْمٍ سَبْعِينَ مَرَّةً يَقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّي وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ وَ كَذَلِكَ أَهْلُ بَيْتِهِ علیه السلام وَ صَالِحُ أَصْحَابِهِ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَی‏ وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْه‏.(وسائل الشیعه ج ۱۶ ص ۸۱)

هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم برای مناجات با خدا در این ساعت بر می خواستند در قنوت نماز وتر خود هفتاد مرتبه به خدا وند عرض می کردند: از پروردگارم طلب آمرزش می کنم و به سوی او باز می گردم.

 

13-2- بعد از نماز صبح

اَلْبَاقِرُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ بَعْدَ صَلَاةِ الْفَجْرِ سَبْعِينَ مَرَّةً غَفَرَ اللَّهُ لَهُ وَ لَوْ عَمِلَ ذَلِكَ الْيَوْمَ أَكْثَرَ مِنْ سَبْعِين‏.(بحارالانوار ج ۸۰ ص ۱۱۱)

هرکس بعد از نماز صبح هفتاد مرتبه از خدا آمرزش طلبیده و استغفار کند، خداوند او را می بخشد؛ اگر چه در آن روز بیش از هفتاد هزار گناه کند!

 

13-3- عصر جمعه

اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ تَعَالَی يَوْمَ الْجُمُعَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ سَبْعِينَ مَرَّةً يَقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَتُوبُ إِلَيْه‏ غَفَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ ذَنْبَهُ فِيمَا سَلَفَ وَ عَصَمَهُ فِيمَا بَقِيَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ ذَنْبٌ غَفَرَ لَهُ ذُنُوبَ وَالِدَيْه‏. (بحار الانوار ج ۸۷ ص۹۱)

کسی که بعداز عصر روز جمعه(هنگام غروب آفتاب)، هفتاد مرتبه بگوید: استغفر الله ربی و اتوب الیه خداوند همه گناهان گذشته اش را بیامرزد و در باقی مانده ی عمرش او را از گناه حفظ کند و اگر گناهی برایش ثبت نشده باشد گناه پدر و مادرش را می آمرزد.

 

13-4- ماه شعبان

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنِ اسْتَغْفَرَ اللَّهَ فِي كُلِّ يَوْمٍ مِنْ شَعْبَانَ سَبْعِينَ مَرَّةً حُشِرَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي زُمْرَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله و سلم  وَ وَجَبَتْ لَهُ مِنَ اللَّهِ الْكَرَامَة.(بحار الانوار ج ۹۴ ص ۷۲)
هرکس در ماه شعبان، روزی هفتاد بار استغفار کند، خداوند روز قیامت او را همراه رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم محشور می گرداند و بر خدا واجب می شود او را گرامی بدارد.

 

اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ قَالَ فِي كُلِّ يَوْمٍ مِنْ شَعْبَانَ سَبْعِينَ مَرَّةً أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَ أَسْأَلُهُ التَّوْبَةَ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بَرَاءَةً مِنَ النَّارِ وَ جَوَازاً عَلَی الصِّرَاطِ وَ أَدْخَلَهُ دَارَ الْقَرَار. (بحار الانوار ج ۹۴ ص ۹۰)
هرکس در ماه شعبان هر روز هفتاد مرتبه بگوید: استغفر الله و اساله التوبه خداوند نامه بیزاری از آتش و جواز عبور از صراط را برایش می نویسد، و او را در دارالقرار(بهشت) داخل می گرداند.

 

۱۴- استغفار امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف برای شیعیان

السَّلَامُ عَلَيْكَ حِينَ تَحْمَدُ وَ تَسْتَغْفِر. (بحار الانوار ج ۵۳ ص ۱۷۱)

سلام بر تو باد در آن لحظه که حمد و سپاس خدا به جای می آوری و (برای گناه شیعیانت) استغفار کرده و آمرزش می طلبی.